Trabzon’un kültür-sanat hayatında yaklaşık 20 yıldır önemli bir işlev üstlenen Trabzon Sanatevi için tahliye kararı çıktı. Valilik tarafından gönderilen yazıyla Sanatevi’nin bulunduğu tarihi binanın boşaltılması istendi. Binanın Trabzon Üniversitesi’nin kullanımına tahsis edilmesi planlanırken, karar kentte ve sanat çevrelerinde tepkiyle karşılandı.

Trabzon Sanatevi, 2007 yılından bu yana Cumhuriyet Mahallesi Özgür Caddesi’ndeki tarihi yapıda faaliyet gösteriyor. Sanatevi bünyesinde tiyatro, sergi, konser, söyleşi, atölye ve eğitim çalışmalarının yanı sıra farklı sanat disiplinlerini bir araya getiren etkinlikler düzenleniyor.

Yerel basında yer alan bilgilere göre Valiliğin Sanatevi yönetimine gönderdiği yazıda binanın tahliye edilmesi istendi. Sanatevi’nin 14 Ağustos tarihli sosyal medya duyurusunda binanın Ağustos ayı sonu itibarıyla Valilik tarafından tahliye edileceği belirtildi.

“Sanatın hafızası silinemez”

Karara yönelik siyasi ve yerel tepkiler de gelmeye başladı.

Trabzon Büyükşehir Belediye Meclis Üyesi Mustafa Çankaya, üniversitenin mekân ve derslik ihtiyacının Sanatevi’nin boşaltılması için gerekçe oluşturmaması gerektiğini savunarak kentte üniversitenin kullanabileceği başka kamu binalarının bulunduğunu söyledi. Çankaya, kararın yeniden değerlendirilmesi çağrısı yaptı.

Trabzon Sanatevi’nin kurucu başkanı ve uzun yıllar yöneticiliğini yapan Adnan Taç da karara tepki gösterdi. Taç, yaklaşık 20 yıldır kültür-sanat faaliyetlerinin merkezi olan yapının yine Sanatevi olarak kullanılmasının doğru olacağını belirterek kamu kurumları, yerel yöneticiler ve siyasilere destek çağrısında bulundu.

Sanatevi bünyesindeki derneklerin ise karara karşı ortak bir tutum belirlemek üzere bir araya geldiği ve basın toplantısı düzenleme hazırlığında olduğu bildirildi. Günebakış, 10 derneğin yönetim ve yürütme kurullarının Pazartesi günü saat 11.00’de Sanatevi’nde basın toplantısı düzenleyeceğini aktardı.

Yazar Serkan Türk de X hesabından yaptığı açıklamada Trabzon Sanatevi’nin geleceğine sahip çıkılması çağrısında bulundu.

“Birçok derneğin birlikte çalışmalar yürüttüğü bu yapının yerinde kalması için tüm sanatseverleri, duyarlı kurumları ve Trabzon’un aydın insanlarını bu ortak değere sahip çıkmaya çağırıyorum.”

Kentin kültür politikalarında dikkat çeken çelişki

Tahliye kararı, Trabzon’da kültür-sanat alanlarının artırılması yönündeki önceki açıklamalarla birlikte değerlendirildiğinde ayrıca dikkat çekiyor.

Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, 2024 yılında Sanatevi’nde düzenlenen bir sergi açılışında Trabzon’un iki kültür-sanat merkezine ihtiyaç duyduğunu söylemiş ve kentte kültür-sanat merkezlerinin sayısının yetersiz olduğunu belirtmişti. Genç ayrıca Sanatevi başta olmak üzere kültür ve sanat insanlarının katılımıyla bir Kültür, Sanat ve Tarih Kurulu oluşturmayı planladıklarını açıklamıştı.

Bu açıklamalardan yaklaşık iki yıl sonra Sanatevi’nin faaliyet gösterdiği binanın tahliye edilmesinin istenmesi, kentte kültür politikaları açısından da tartışma yarattı.

17 Ağustos’ta basın açıklaması düzenlenecek

Trabzon Sanatevi Yönetim Kurulu, 17 Ağustos’ta bir açıklaması düzenleyeceğini duyurdu. Açıklama saat 11.00’de Trabzon Sanatevi Bahçesi’nde gerçekleşecek.

Tarihi yapı 1902’de inşa edildi

Sanatevi’nin faaliyet gösterdiği bina da Trabzon’un tarihi yapılarından biri.

Halk TV’nin aktardığı bilgilere göre Cumhuriyet Mahallesi Özgür Caddesi’ndeki konak, üzerindeki kitabeye göre 1902 yılında Levanten bir aile tarafından inşa edildi. Bodrum üzerine iki normal kat ve teras katından oluşan yapı, 1923’te mübadele kapsamında Hazine’ye devredildi ve daha sonra Trabzon valilerinin geçici ikametgâhı olarak kullanıldı.

Yapı, 1999’a kadar vali konağı işlevini sürdürdü. Daha sonra restore edilerek sanat evi olarak kullanılmaya başlandı ve 2007’den itibaren Trabzon Sanatevi’ne ev sahipliği yaptı.

Sanatevi’nin tahliye edilmesiyle birlikte yalnızca bir kültür kurumunun mekân değiştirmesi değil, yaklaşık 20 yıldır farklı sanat disiplinlerinin buluşma noktası olan tarihi yapının bundan sonraki işlevi de tartışmaya açılmış durumda.

Valiliğin tahsis kararının kesin gerekçesi, binayı hangi üniversite biriminin kullanacağı ve Sanatevi’nin faaliyetlerini hangi mekânda sürdüreceği konusunda ise yeni açıklamalar bekleniyor.