Masthead header

İlk romanınızı yazın: Kurgu yazmak için 8 strateji

Arte Yayıncılık’tan roman yazmak için 8 strateji:

1. Bir yol haritanız olsun

“Ana hat” kelimesi kurgu yazarları için kutuplaştırıcı bir kelimedir. Hepimiz bu yapıyı biliyoruz, ancak deneyim ve zihniyetimize bağlı olarak onu ya seviyoruz ya da nefret ediyoruz.

Ana hatlar hakkında fikriniz ne olursa olsun, yalnızca yaklaşık rotayı bilseniz ve bir peçeteye karalanmış birkaç önemli yer işaretine sahip olsanız bile, nereye gideceğinize dair bir tür harita veya anahatta sahip olmak size varmak istediğiniz yere ulaştırmada yardımcı olacaktır. 

Amerikalı roman yazarı ve profesör Edgar Lawrence Doctorow roman yazımını sisli gecede yapılan sürüşe benzetir; “Sadece farların kadar uzağı görebilirsin ama tüm yolculuğu bu şekilde yapabilirsin.”

Anahat oluşturmak, ondan yararlanmak, değişiklikler yaparken izlenecek yöntemler konusunda kendi deneyimlerinizi oluşturabilirsiniz. Kimi yazarlık deneyimini paylaşan yazarlar “beyaz tahta” yöntemini kullandıklarını anlatırlar. Buna göre; Her bir sahnede meydana gelen eylem hakkında basit bir ifadenin bulunduğu notlar yazın. Her notu kronolojik sırayla beyaz tahtaya aktarın. Bir sahneyi değiştirmek veya yeni bir sahne eklemek, akışta sıralarını düzenlemek böylece kolaylaşacaktır. Eğer bunu yaparken yolunuzu kaybederseniz, anahat olarak çizdiğiniz haritaya bakabilirsiniz

İşe yarayan bir yaklaşım bulmak zaman alabilir. Bu metot için de bugün dijital olanaklardan yararlanabilirsiniz de.

Sizin için neyin işe yaradığını bulmak için denemeler yapın ve ardından hikaye oluşturma yaklaşımınızla uyumlu olacak şekilde değiştirin. Ancak bir haritanız olsun ki ara sıra kenara çekip ona başvurmanız gerekebilir.

2. Çatışmanın ve çıkarların önemini düşünün

Kurt Vonnegut’un harika bir hikayenin nasıl yazılacağına dair sekiz ipucu arasında şu tavsiyede bulunur: “Her karakter bir şey ister, sadece bir bardak su bile olsa.”

Bir hikâyeyi gerçekten ilgi çekici kılan şey, o karakterin onu nasıl elde ettiğidir. O karakterin istediğine ulaşmasının önünde duran nedir ve bu engelleri nasıl aşacaktır. Bir hikaye anlatıcısı olarak görevlerinizden biri, karakterinizi, yolculuğun okuyucu için değerli hissedeceği şekilde yönlendirmektir.  Evet, bu karakterin tek istediği bir bardak su olsa bile böyledir. Bu okuyucunun katılımı için temel unsurlar, çatışma ve risk unsurlarıdır.

Literatürde çatışma; iki veya daha fazla karakterin veya gücün amaçları arasındaki doğal bir uyumsuzluk olarak tarif edilir. Çatışma, sonuca şüphe katarak bir hikâyede gerilim ve ilgi yaratır.

Çatışmanız konusunda net olun: ortamın, diğer karakterlerin ve hatta yerel ve küresel olayların karakterinizin istediğini elde etme arzusunu nasıl etkilediğini tasavvur edin. Çatışma açık olduğunda, okuyucunun karakterinizin motivasyonunu neyin tetiklediğini daha iyi anlamasına yardımcı olursunuz.

Bahisler, okuyucuya, karakterinizin çatışmadan sonra istediğini almazsa ne olacağını gösterir. Karakterinizi anormal, hatta fantastik bir şekilde karakter dışı olabilecek eylemlere zorlamak için bahislerde el yükselterek heyecan ve macera dozunu artırabilirsiniz.

Şu senaryoyu düşünün: Bir adam, evinden otuz dakika uzaklıkta, sıkışmış trafikte yol almaya çalışıyor. Orada bir saat, belki daha fazla kalabilir. TV’de izleyeceği futbol programının bir kısmını kaçırabileceği için sinirleniyor.  Bu yüzden radyoyu açar, akıllı telefonunu kontrol eder ve sıraya girer.

Şimdi, adam, küçük oğlunun ölümcül şekilde yaralandığı ve hayatını kurtarmak için ona zamanında ulaşabilecek tek kişinin kendisi olduğu mesajını alırsa ne olur? Aniden orta refüjde yol alıyor, barikatı aşıyor ve polis araçlarının kendisinin peşine düşmesine karşın 160 km hızla evine doğru yarışıyor.

Yüksek bahisler motivasyonu değiştirir ve karakterlerinizi başlangıçta hayal etmediğiniz ilginç durumlara sokar, bu da sayfa çeviren bir kurguyla sonuçlanır.

3. Ölçülen sahne vuruşlarını koruyun: Romanınızın kalp atışları

Sahne vuruşları veya mikro gerilim, bir hikâyeyi ileriye taşıyan dramatik eylemi oluşturur. Jeff Vandermeer , Wonderbook’unda bunları “bir sahnede oynayan mikro gelgitler, ilerlemeler ve gerilemeler” olarak adlandırır.

Çoğu okuyucu, sahnenizin bir vuruşunun eksik olduğunu fark etmeyecek olsa da, akıllı telefonlarını ellerine almayı düşündüklerinde, bu eksiliği hissetmişler demektir.

Sahnenin duygusal tondaki değişimlerinin ölçülü bir ilerlemesini sürdürmek için vuruşları -neden ve sonuç- analiz ettiğinizden emin olun. Birbirlerinin üzerine inşa ettiklerinden emin olun. Karakter odaya bir şeyin olacağını düşünerek girer, sadece başka bir şey bulmak için. Bunu fark ettiğinde, bu bir vuruştur. Veya karakter bir gizemi araştırıyor ve arayışının amacını değiştiren şok edici bir şey keşfediyor. O anda bu keşif hakkında nasıl hissettiği başka bir ritimdir.

Bir sahneyle uğraşıyorsanız ve neyin yanlış olduğunu tam olarak bulamıyorsanız, vuruşları sayfaya yerleştirin. Her vuruştan sonra bir karar verilir: kapıyı açın veya evde değilmişsiniz gibi davranın; arabaya binin veya taksi çağırın; mavi hapı al ya da kırmızı hapı al. Karakteriniz neyi seçiyor ve bu seçim onu nasıl etkiliyor? Vuruşlar düzenlendiğinde, sahnenin nerede geciktiğini görebileceksiniz.

4. Revizyon sürecine taslaklarla değil geçişlerle yaklaşın

Taslaklar hantaldır. 

Revizyon sürecinize taslaklar veya versiyonlar açısından bakmak yerine, geçişleri düşünün. Tam olarak gerçekleşmemiş bir resme renk katmanları ekleyen bir ressam gibi, revizyon öğelerini göz önünde bulundurma ve süreç boyunca daha hızlı hareket etme özgürlüğü sağlarlar.

Bir geçiş araştırma için olabilir, birkaçı karakter gelişimi ve devamlılığı için olabilir; belki de konuşmanın ayarı, tonu ve tutarlılığı için her birine bir geçiş eklersiniz. 

Projenizi bitirmek için gerekli geçişleri belirlemek ve ardından her geçişte buna uymak, revizyon sürecini daha kolaylaştıracaktır.

5. Yazmayı rutin hale getirmek

Doğru araçlara sahip olduğunuzda ve ne inşa edeceğinizi bildiğinizde, bunu nasıl yapacaksınız? Kurgu psikolojisine ve rutinine sağlam bir kişisel yaklaşımın çok önemli olduğu yer burasıdır.

Önce kafanızda bir roman inşa edersiniz, bu nedenle çalışmak için güvenli ve üretken bir yer olmasını sağlamak önemlidir.

Yazmanın eğlenceli gelmediği günlerde hangi etkenlerin sizi belirlediğinin farkında mısınız? Bunları büyük bir kâğıda yazın ve masanızın üzerine asın. Zamanla ve pratikle, sizi yazmaktan alı koyan şeyleri fark ettiğinizde, yazmaya kolaylıkla dönebileceksiniz. Bu yazmayı rutin hale getirip sürdürmenin bir koşuludur.

6. Yazmak için kelime sayısı hedefi belirleyin

Bir hikâyeyi bitirmenin ne kadar süreceğini yazarın kendisinin bile tahmin etmesi mümkün olmayabilir. Ama hepimiz basit bir gerçekle karşı karşıyayız: Sayfaya kelimeler yazmazsan roman yazamazsın.

100.000 kelime yazmak zaman, disiplin ve düzenli bir rutine ihtiyaç duyar. Kimi yazarlar günlük kelime sayısı hedefleri belirleyerek bu rutini sağlamayı başarıyor.

Bazı günler, bin kelime bir saatinizi alabilir, bazen ise üç yazı seansını birkaç saate uzatabilirsiniz. Kafede, evde akşam yemeğinin pişmesini beklerken ve okumayı bitirdikten sonra birkaç dakika yatakta otururken yazabilirsiniz Geriye dönüp baktığınızda ayırdığınız süreyi değil, günlük kelime hedefinize ulaştığınızı görebileceksiniz.

Kendi kelime sayınızı belirleyin ve ulaşılabilir hale getirin. Düzenleme yapmayın, düşünmeyin, sadece gidin ve elinizin veya parmaklarınızın dinlenmeye ihtiyacı olduğunda kelimeleri toplayın. Çoğu zaman günlük hedefinizden fazla kelime yazabildiğinizi göreceksiniz.

Daha fazla kelime yazmak için ilham alıyorsanız, bunu yapın. Ama kendinize durup düşünme fırsatı da verin.  Ara verdiğinizde neyi başardığınızı ve bunun nasıl hissettirdiğini düşünün. Bitirmeyi öğrenin. Şimdi bunu her gün, sonsuza kadar yapın, ta ki nihai hedefe ulaşana kadar.

7. Mola günü belirleyin

Diyet yapanlar bilirler.  Her hafta, istediğiniz her şeyi yediğiniz ve bu konuda suçlu hissetmeyeceğiniz bir gün olması diyeti sürdürmek için motivasyon olabilir.

Elbette, hepimiz her gün yazmanın gelişmek için önemini biliyoruz, ancak bazen hayat başka şeyleri öne çıkartabilir. Çocuklarınız, işiniz, dostlarınız… Yazmak için zaman ayırabiliyorsanız, harika, ama yapamıyorsanız, algılanan üretkenlik eksikliğinizi yargılamadığınız bir gün kendinize izin verin.

Asla yazmadığınız/yazamadığınız günlere odaklanmayı ve kendinizi suçlu hissetmeyin.

8. Kaygı ve güvensizliklerin sizi üretimden alıkoymasına izin vermeyin

Kaygı ve güvensizlik, yaratıcı yazarlık sürecine en çok zarar veren iki eğilimdir.

Kaygı ve güvensizlik hissettiğimizde, gerçeği kurgudan ayırmak için bir dakikanızı ayırın. Gerçek olarak bildiğiniz şeyleri tespit edin; “Yazmak zordur”, “bir romanı bitirmek çok fazla kelime yazmamı gerektirir”, “yayın yapmak karmaşıktır”, kurgudan: “hiç kimse benim yazdıklarımı okuyamaz”, “yazmak zaman kaybıdır” ve “Hiç yeteneğim yok.”

Hepimizin kendimize yazmaktan geri durmamıza neden olacak şüpheleri vardır. Bu şüpheleri kendimize itiraf etmeli ve yüzleşmeliyiz. Kararlılıkla eserini tamamlayanlar ve bırakanlar arasındaki temel fark, öznel düşüncenin yanlışlığını tanıma ve buna rağmen devam etme yeteneğidir. 

Tüm bunları uygulamaya koymak

İşin aslı, harika bir kurgu yazın yaratmanın tek bir tarifi, sihirli bir formülü yok. 

Harika bir romanı bitirmek istiyorsunuz. Ayrıca bir sonraki romanın daha da iyi olmasını istiyorsunuz. Bu süreç için en önemlisi kendinizi anlamaktır: doğuştan gelen yetenekleriniz ve daha fazla çalışma ve pratik gerektirenler neler?

Yazma sürecinizden öğrendiklerinizi not alın. Kendiniz hakkında size öğrettikleri kadar yazma serüveninizdeki gelişmeler hakkında da bilgi verecek bu deneyimleri yazma sürecinizden elde edebileceksiniz. Bunları yazılı hale getirdiğinizde en çok yararlanacağınız rehber kendi rehberiniz olacaktır.

Roman mı Yazdınız? Eseriniz nasıl kitaplaşacak?

Yazdığınız kurgu eserlerin yayımlanması ile okufra ulaşma mümkün olacak. Bunun için kitap dosyanızı hazırlayarak yayınevine göndermeniz gerekiyor. Yayınevlerine dosya hazırlamak için “Yayınevlerine Kitap Dosya Gönderme Rehberi” makalesinden yararlanabilirsiniz.

Yayına hazırlık sürecinde de yazar olarak ihtiyaçlarınızı anlayacak ve karşılayacak doğru yayınevine ulaşmanız önemli.  Kitabın hazırlık sürecinden, basımına, basımından dağıtımına ve günümüz koşullarında görünür olmasını sağlayacak tüm reklam ve duyuru faaliyetlerine kadar sizi müşteri değil yazar olarak gören yayınevini tercih ederseniz, emeklerinizin karşılığını almak ve yeni eserler için gerekli motivasyonu yakalamanız mümkün olacaktır.

Bu kapsamda özellikle ilk kitaplar ve yazma cesaretini kitaba dönüştürmede yazarın yanında olacak bir dayanışma programı hazırlayan ARTE yayıncılık, “ilk yayınevim” projesi ile yeni yazarlara olanaklarını sunuyor.

İlk Yayınevim ARTE, yayın kurulunun yayımlanmaya değer gördüğü eserler için %100 destek sunuyor. Yazar ve yazar adayları ise şuradan projeye başvurularını yapabilirler: Yazar Başvurusu

edebiyathaber.net (9 Şubat 2022)

E-posta adresiniz yayınlanmaz ve paylaşılmaz. Gerekli alanlar yıldız ile gösterilmiştir *

*

*

Ç o k   O k u n a n l a r