Gece yaşanan gecede mi kalır? | Metin Celâl

Kasım 22, 2026

Gece yaşanan gecede mi kalır? | Metin Celâl

Peter Cameron, Amerikalı romancı ve öykü yazarı. 1959 doğumlu. New Jersey’nin Pequannock Township bölgesindeki Pompton Plains’te doğup büyümüş. 1982’de Hamilton College İngiliz edebiyatı bölümünden mezun olmuş. Pompton Plains, Londra ve daha sonra New York’da yaşamış.

1983 yılında ilk kısa öyküsü “Memorial Day” The New Yorker dergisinde yayımlanmış. 1986’da öykülerinden oluşan ilk kitabı, One Way or Another yayınlanmış. İlk romanı Leap Year ise 1990’da basılmış. Yedinci ve son romanı What Happens at Night Ağustos 2020’de çıkmış. What Happens at Night’ı Martin Scorsese sinemaya uyarlamış. Jennifer Lawrence ve Leonardo DiCaprio başrollerini paylaşmış. Yakında gösterime girmesi bekleniyor.

Peter Cameron, eserleri birçok dile çevrilmiş ve sinemaya uyarlanmış olmasına rağmen Türk yayıncıların geç keşfettiği bir yazar. Cameron’u Türkçede ilk kez What Happens at Night’ınçevirisi ile okuyoruz. Meram Arvas, kitabı Türkçeye Gece Olan Şeyler adıyla çevirmiş.

Romanın ana kahramanları Amerikalı bir çift. İsimleri verilmiyor, kadın ve adam olarak geçiyor. Kadın, ileri evre kanserdir. Sağlık durumu gittikçe kötüleşirken, bir çocuk evlat edinmeye karar vermişler. Erkek, evlat edinilecek çocuğun evliliklerini kurtaracağını düşünürken kadın, kendisinden sonra kocasının yalnız kalmamasını istemediği için bu fikre sarılmış.

Uzun uğraşlar sonucunda Kuzey Avrupa’da bir ülkede evlat edinebilecekleri bir çocuk bulmuşlar. Çocuk teslim almak amacıyla bu adı verilmeyen ülkenin uzak bir kasabasına gelirler. Garip bir tren yolculuğundan sonra ıssız bir istasyonda inip otellerine ulaşırlar. Borgarfjardarsysla Grand Imperial Hotel, az sayıda personelin çalıştığı, çok az insanın kaldığı dev ve tarihi bir oteldir. Otel uzun koridorları, pek açılmayan restoranı, hep açık barı ile garip ve gizemli, çalışanlar da konuklar da sıradışı, tuhaf insanlardır. Erkek, otelin lobisinde piyano çalan, eski bir şarkıcı ve oyuncu olduğunu söyleyen Livia Pinheiro-Rima ve iş için orada bulunduğunu söyleyen Henk Bosma ile tanışır. Bosma ile cinsel bir yakınlaşma da yaşarlar. Bu sırada çocuğu evlat edinmek için gereken işlemleri tamamlamak için yetimhaneye giderken bölgede yaşayan dini bir şifacı olan Birader Emmanuel ile karşılaşırlar.

Gece Olan Şeyler gotik, gizemli bir roman olarak tanımlanmış ve tabii ki Kafkaesk bulunmuş. Kitabın arka kapağında Edmund White imzalı şöyle bir alıntı var; “Bu kitap bir başyapıt. Kafka’yı ilk okuduğum zamanki duyguyu hatırlattı bana.”

Anlaşılmaz bürokrasi, yabancılaşma, erişilemeyen hedef gibi temaları nedeniyle roman Kafka’nın Şato ve Dava romanlarına benzetilmiş. Bilindiği gibi Kafka benzetmeleri çok yaygın. Biraz anlaşılmaz bulunan her yazar Kafka’ya benzetiliyor. Hemen her ülkede birkaç Kafka benzeri bulmak mümkün. Gece Olan Şeyler’in ana mekânı olan karlar arasındaki ıssız dev oteli düşününce benim aklıma ilk gelen Stephen King’in The Shining’i oldu. Tabii The Grand Budapest Hotel filmini de anımsamak mümkün. Ama “Kafka’nın kız kardeşi” diye anılan Anna Kavan’ın Buz adlı romanı daha ağır bastı. İki yazar da gerçekçi bir hikâyeyle başlayıp giderek bir kâbusun egemen olduğu, coğrafyanın, zamanın ve gerçekliğin belirsizleştiği birer dünya kuruyor. Karakterler yalnızca yabancı bir coğrafyada değil, kendi hayatlarının ve ilişkilerinin içinde de yönlerini kaybediyorlar. Kavan’ın romanında kâbus, dünyanın sonuna ilişkin apokaliptik bir felakete dönüşürken Cameron’da evlilik, ölüm, yalnızlık, kendini keşif ve ebeveynlik çevresinde şekillenen psikolojik ve varoluşsal bir kâbus söz konusu. Karanlık, kar, otel ve tuhaf insanlar, evlilikteki yabancılaşmanın, ölüm korkusunun ve kendini tanıma arzusunun anlatım araçlarına dönüşüyor.

Gece Olan Şeyler’de tabii ki çiftin evlat edinecekleri çocuğa ulaşma çabaları, bu sırada yaşadıkları anlamsız ve garip engeller Kafka’yı anımsatıyor. Diğer yandan kar ve buzla kaplı bir coğrafyada var olma çabalarını da Anna Kavan’ın Buz’una benzetmek mümkün. Oteldeki garip ilişkiler ise bana en çok The Grand Budapest Hotel’i anımsattı ama romanı farklılaştıran iki ana kahramanın kendi gerçekleriyle yüzleşmeleri diye düşünüyorum. Kadın hastalığının ve ölüm ihtimalinin, erkek ise evliliğinin ve kendi arzularının anlamıyla yüzleşiyor, bence.

Peter Cameron, Gece Olan Şeyler‘de bir evlat edinme hikâyesini modern bir gotik masala dönüştürürken, insanın sevdiklerine hayat vermek, onları kaybetmemek ve kendi yalnızlığından kurtulmak için giriştiği çabaların ne kadar belirsiz ve çelişkili olabileceğini anlatıyor.    

*  Gece Olan Şeyler, Peter Cameron, çev. Meram Arvas, Can yay. Kasım 2026.

Yorum yapın