Üç aylık edebiyat eleştirisi dergisi Eleştiriyorum’un Temmuz-Eylül 2026 sayısı yayımlandı. Editörlüğünü Oktay Yivli’nin, yayın yönetmenliğini Senem Gezeroğlu ile Gizem Ece Gönül’ün yaptığı dergi dağıtıma, internet kitapçılarına ve bayilere ulaştırıldı.
Eleştiriyorum dergisinin bu sayısında dilbilimci, kuramcı ve eleştirmen Umberto Eco için bir dosya hazırlandı. Mustafa Zeki Çıraklı, Mustafa Durak, Sercan Ceylan, Habibe Ustacık Güneş, Haluk Öner, Burcu Ün, Gizem Arslan, Yusuf Çopur ve Servet Öztürk dosyaya katkıda bulundular. Oktay Yivli, Emrah Yolcu, Josef Kılçıksız, Türkân Yeşilyurt, Senem Gezeroğlu, Erol Büyükmeriç, Mustafa Günay, Özge Nur Botan, Ayşe Bulut ve Yakup Kuyucu yazılarıyla olağan sayıya güç verdiler.
Tanıtım Bülteninden
Rilke, Genç Bir Şaire Mektuplar’ında şöyle der: “Ya baharın ardından yaz gelmezse, diye bir korkuya kaptırmaz kendini ağaç; yaz gelir hep çünkü, ama önlerinde bir sonsuzluk varmış gibi öylesine tasasız bir suskunluk, öylesine bir enginlik içinde bekleyen sabırlıları gelip bulur ancak.” Biz de Eleştiriyorum’un emekçileri olarak sükûnetle, derinlikle bir yandan da sabırla, umutla, heyecanla yazı bekledik. “Yaz”ın ve “yazın”ın buluştuğu bir yerdeyiz.
Eleştiriyorum tam da burada, yaz mevsiminin ruhuna yakıştığı noktada duruyor. Temmuzun kapısını yedinci sayımızla aralayarak başka bir mevsime giriyoruz. İlk sayısından bu yana büyüyen, dallanıp budaklanan, her yeni sayıda farklı seslere ve düşüncelere alan açan bir edebiyat ağacı gibi her sayımızda yeni bir mevsimle…
Köklerini eleştirel düşünceden alan bahçemiz, bugün daha geniş ve daha serin gölgelerde okurlarıyla buluşuyor. Bu sayımızın dosya konusu, sadece kurmacasıyla değil kuramıyla da edebiyat sahasında önemli bir alan yaratan Umberto Eco. Eco, metinlerin görünen yüzünün altında saklanan anlam katmanlarını araştıran, okuru yalnızca izleyici değil metnin kurucu ortaklarından biri olarak kabul eden yaklaşımıyla edebiyat dünyasında derin izler bırakmış bir yazar.
Bu sayımızda Eco’nun eserlerine ve fikirlerine bakarken, aslında metinlerin içinde görünmeyen anlamı, başka yöne çevrilen yolları, gizlenen patikaları, işaretleri ve çağrışımları takip ederek yeni bir sayfada yeniden buluşuyoruz. Nasıl ki yazın güçlenen ağaçlar köklerinden aldığı hayatla yükselirse, eleştiri de geçmişten devraldığı birikimi yeni sorularla buluşturarak gelişir. Biz bu sayımızda yer alan yazılarla Umberto Eco’nun düşünce dünyasına farklı açılardan yaklaşırken aynı zamanda eleştirinin imkânlarını yeniden tartışmaya açıyor, başka yollara giriyoruz. Dosya yazılarımızın yanı sıra kuramsal incelemeler, değerlendirmeler, çeviriler ve söyleşilerle edebiyatın farklı yönlerine uzanan zengin bir içerik sizleri bekliyor.
Umberto Eco’nun açtığı düşünce patikalarında yürürken, eleştirinin yalnızca yargılayan değil, anlamaya çalışan ve çoğaltan bir faaliyet olduğunu yeniden hatırlatmak istedik. Umarız ki bu sayı, yaz yağmurunun ardından serinleyen bir bahçe gibi zihninize yeni sorular, yeni okumalar ve yeni keşifler bırakır.
Yedinci sayımızı hazırlarken emeği geçen tüm yazarlarımıza, yayın kurulumuza teşekkür ediyor; edebiyatın kimi zaman insanı bunaltan sıcağından sıkılan okurlarımızı eleştirinin serinleten, derinleştiren ve ufuk açan gölgesine davet ederek birlikte nice ağaçların altında buluşmayı diliyoruz.
TEMMUZ-EYLÜL 2026 / İÇİNDEKİLER
DOSYA: UMBERTO ECO
Mustafa Zeki Çıraklı: Umberto Eco’nun Kutuphanesi ve Açık Yapıtın Rafları / 6
Mustafa Durak: Metinlerarasılık ve Umberto Eco’nun Baudolino Romanı II / 12
Sercan Ceylan: Anlatı Ormanlarında Oyun: Sonsuzluk Olarak Kurgunun Estetik Yasaları / 26
Habibe Ustacık Güneş: Anlamın Parçalanışı: Umberto Eco’nun Acık Yapıt Kuramından Dijital Kültüre / 37
Haluk Öner: Umberto Eco’nun Orta Çağı / 44
Burcu Ün ve Gizem Arslan: Dijital Çağda Kültürel Harenin Aşınması: Umberto Eco Perspektifinden Bitkisel Hafıza ve Bibliyofili / 51
Yusuf Çopur: Dijital Kibre Atılan Tokat: Umberto Eco ve Dikkatli Bakma Sanatı / 58
Servet Öztürk: Umberto Eco’nun Sıfır Sayı Romanında Göstergebilimin İzleri / 63
***
Oktay Yivli: Yazın Bittiği Her Yerde Söylenir / 66
Emrah Yolcu: Her Şey Seyr İçinde Seyr: Cem Yavuz Şiiri Üzerine / 70
Josef Kılçıksız: Pessoa’da Nihilist Kalkışma ve Özdeşleşme Krizi / 83
Türkân Yeşilyurt: Yakup Çelik İle Söyleşiyorum / 95
Senem Gezeroğlu: Sosyal Medyada Metin Eleştirisi ve Üslup / 104
Erol Büyükmeriç: Haiku Kervanına Katılan Bir Gezgin: Yakup Kuyucu, Yol Serpintileri / 108
Mustafa Günay: İlhan Kemal’in Issız Yara Kitabında İnsan, Dünya ve Hayatın Eleştirel Yorumları / 111
Özge Nur Botan: Kötülüğün Arka Yüzünde Kralın Laneti / 114
Ayşe Bulut: Ruhlarla Konuşan Kadın – İkinci El Zaman – Svetlana Aleksiyevic / 117
Yakup Kuyucu: Bir Duyma da Gör / 122
