Deniz Yüce Başarır’ın hazırlayıp sunduğu Ben Okurum’un yeni konuğu Sündüz Haşar. Programda Fransız yazar Clara Dupont-Monod’nun “Taşların Anlattığı” romanı konuşuldu.
Bültenden:
Yas, insan olmanın farklı halleri, travmalarla başa çıkmak, masumiyetin kaybı, normallik nedir sorusu… Etkili, şiirsel ve derin bir metinle geliyor Ben Okurum’un yeni bölümü. Yine… Deniz Yüce Başarır, Fransız yazar Clara Dupont-Monod’nun Taşların Anlattığı adlı eserini, dramaturg akademisyen Sündüz Haşar ile konuşuyor. Bize avludaki taşların anlattığı bu hüzünlü ama umutlu hikâye yüreğinize dokunacak. Başarır’ın sesinden hayat bulan bölümleri dinlemek de size okumaya heveslendirecek. Tabii henüz okumadıysanız…
Herkesin hayatında o güzel masumiyet günlerinin sona ereceği bir an geliyor. Bazı çocuklar bunu çok erken yaşıyorlar. Diğerlerinden çok önce. O çocuklar hayatlarının o ilk gençlik günlerini daha zor geçiriyorlar, gerçek hayatla geç tanışanlara göre. Ama bu zorlu süreçten güçlenerek çıkıyorlar eğer aşarlarsa kendilerini. Hep böyle düşünmüşümdür, ya da şöyle mi demeliyim, böyle gözlemlenmişimdir. Tabii kendilerini hiçbir zaman aşamayanları, ya da şöyle mi demeliyim, kendilerini hiçbir zaman bulamayanları da çok görüyoruz. Olmaz mı?
Taşların Anlattığı, yani ben okurum’un bu bölümünün esas çocuğu, Fransız yazar Clara Dupont-Monod’nun ülkesinde 2021 yılında yayımlanan eseri, kederli bir ailenin üç çocuğunun kendini var etme hikayesi. Ortasında kocaman bir yasın durduğu hüzünlü, şiirsel, etkili bir roman. Ama umutlu da… Kendini var etme adına umutlu. Tüm zorluklara, kayıplara, yasa rağmen hayatın birlikte katlanılır olduğunu gösteriyor. Ve insanı sevdikleriyle el ele tutuşmaya, sonra da mümkünse bir ormanda etrafına bakarak, ağaçların hışırtısına, kuşların cıvıltısına, suların şırıltısına kulak kesilerek dolaşmaya çağırıyor sanki. Orada bir yerlerde bir dağ duruyor gibi hissediyor insan, yaslanılabilecek bir omuz gibi. Koruyor kolluyor sanki bizleri. Bazen de unutuyor bu kadim görevini, o ayrı. Taşların yosunlarına da daha dikkatle bakmaya başlıyor insan. Belki de benim hikayemin anlatıcısı onlar olur diye aklından geçirmiyor değil.
“Bir gün, bir ailede uyumsuz bir çocuk dünyaya geldi,” cümlesiyle başlıyor Taşların Anlattığı. Ancak üç yaşına kadar yaşaması beklenen, gözleri görmeyen, kolları, bacakları tutmayan, beyninin, emirleri organlarına iletmediği bir çocukları oluyor hikayesini dinlediğimiz ailenin. Biz ağabeyin, kız kardeşin ve uyumsuz çocuğun ölümünden sonra dünyaya gelen en küçük kardeşin hikayesine üç ayrı bölüm halinde tanıklık ediyoruz roman boyunca. Ve Fransa’nın dağlık Cevennes bölgesinde yaşayan bu ailenin hikayesini, ortaçağdan kalma bir kapının açıldığı avlularındaki kızıl taşlar anlatıyor bize. Beni daha ilk baştan, anlatıcı seçiminden kalbimden vurdu Dupont-Monod. Böylesine kırılgan hayatları, melodram tuzağına düşmeden anlatmayı da tam da bu seçimle başardığını düşünüyorum.
Evet, yine geliyoruz benim tiyatro aşkıma. Antik Yunan tragedyalarında, koro vardır bilirsiniz. Okumaya başlar başlamaz, avludaki taşları bir koro gibi görüverdim sahnede. Ay durun, şimdiden başlamayayım neden sevdiğimi, taşların işlevini falan anlatmaya. Konuğumla konuştuk zaten bu konuları.
Evet efendim, yine tiyatro dünyasından bir dostu getiriyorum ben okurum mikrofonlarının başına. Üç yıl boyunca zorlu Afife Jale Tiyatro Ödülleri jürisinde birlikte görev yaptığımız, Aydın Üniversitesi Tiyatro bölümünün öğretim üyelerinden, toplantılarımızda oyunlara, özellikle metinlere yaklaşımına hep hayran kaldığım, dramaturg ve üstelik feminist aktivist arkadaşım sevgili Sündüz Haşar var yanımda.

















