Varlık dergisinin Temmuz sayısı çıktı

2026 Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri

Varlık dergisi olarak 1933’ten günümüze özenle sürdürdüğümüz ‘edebiyatımıza yeni değerler kazandırma’ çabası, 93. yılımızda da edebiyatseverleri yeni imzalarla buluşturuyor.

Şiir dalında Zeynep Uzunbay, Nilay Özer, Seyyidhan Kömürcü, Ali Özgür Özkarcı ve Mehmet Erte’den oluşan şiir seçici kurulu yaptığı değerlendirme sonucu oy çokluğuyla ödülü Tuana Geçici’nin “Monokarpik Nar Ağacı” adlı dosyasına verdi; Baha Tuncer’in “Veba Dedektörü”, Serap Çokuysal’ın “Başkalarının Sırları” ve Füsun Ada Akman’ın “Kurt Hatırlayınca” adlı dosyalarını ise ‘dikkate değer’ buldu.

Öykü dalında Nursel Duruel, Kerem Işık, Nil Sakman, Selçuk Orhan ve Birgül Oğuz’dan oluşan öykü seçici kurulu, oy çokluğuyla ödülü Eda Yılmaz’ın “İfrat, Tefrit, Rükû” adlı dosyasına verdi; Mir Mengi’nin “Ufak Porselen Çarpışmaları” ve Yusuf Gürfidan’ın “Arkadaşın Evi Uzakta” adlı dosyalarını ise ‘dikkate değer’ buldu.

Ödül alan ve dikkate değer bulunan isimleri kutluyor, söyleşi, şiir ve öykülerini Temmuz sayımızda yayımlıyoruz.

Dosya: “Mesafe Endişesi” – Mahmut Mutman, Hüseyin Köse, Tuba Pırlant Yılmaz, Cihan Oğuz

Yazı: İstanbul Üniversitesi’nde Bir “Edebiyat Balosu” Yahut Orhan Veli Külliyatına İlaveler  (Necati Tonga – Özkan Aras) – Dilbilim Nasıl Anlatılır: Gülsün Leyla Uzun ile Söyleşi (Mine Bican) – Sözün Düşüşü ve Dijital Çağda Anlam Daralması (Cihan Ülsen) – Mehmet Zaman Saçlıoğlu’nun Öykülerinde Okura Bırakılan Soru: Zaman (Hande Balkız) – Moda Sanatı: Bethany Williams ile Söyleşi (Fatma Berber) – Tiyatro Sanatı: Eşyanın Tabiatı (Mehmet Konuk) – Hayatı İdrak Teşebbüsleri: Yaralar ve Yamalar [28] (Murat Batmankaya) – İzdüşümler [5]: Akıldışı (Ahmet Önel) – Rüzgâr Odası (Yavuz Özdem) – Şiire, Şaire Dair Anılar / Anekdotlar (Abdülkadir Budak) – Yeni Şiirler Arasında (Şeref Bilsel) – Yeni Öyküler Arasında (Jale Sancak)

Şiir: Mirela İvanova, Halim Şafak, Gülümser Çankaya, Hakan Güzeldere, Alper Beşe, Mervan Ari Sunca, İlker Sedat Dikeç, Anıl Duran

Öykü: Hatice Karabacak, Fazlı Can

Desen: Melike Kılıç

Kitaplar Arasında: “Balıklarla İlgili Rivayet” – Faruk Duman (Hande Kavgacı) –“Sahte Cennetten Kaçış” – Müge İplikçi (Ecem Akyüz) – “Serdestan” – Cengiz Sinan Çelik (Mustafa Bayram Mısır) – Yavuz Türk ile “Rüyalar ve Yasalar” Üzerine Söyleşi (Yalçın Armağan) – “İçimdeki Kilitleri Tek Tek” – Gaye Keskin (Arzu Anlar Saraç) – Haluk Öner ile “İmgenin Belleği: Edebiyat ve Resim” Üzerine Söyleşi (Sümeyya Arıcan Altun) – “Altı Harfli Bir Tatlı” – Şermin Yaşar (Kemal Gündüzalp) – Cevat Turan ile “Meri” Üzerine Söyleşi (Cenk Kolçak) Edebiyattan resme, felsefeden sanat tarihine, fotoğraftan sinemaya geniş bir alanda yazılar, söyleşiler yayımlayan Varlık bu ay da Tiyatro Sanatı, Moda Sanatı, Nasıl Anlatılır, Yeni Şiirler / Öyküler Arasında köşeleri ve yeni kitapların tanıtıldığı Kitaplar Arasında bölümüyle okurlarıyla buluşuyor.

Editörden:

Varlık dergisinin Temmuz 2026 sayısının dosya konusu, “Mesafe Endişesi”. Dosyamıza katkıda bulunan yazarlar ise Mahmut Mutman, Hüseyin Köse, Tuba Pırlant Yılmaz ve Cihan Oğuz.

Mahmut Mutman, “Mesafeler Kısalırken Ben ve Öteki: Facebook” başlıklı yazısında sosyal medyanın vaat ettiği kendini sunma alanının arka planındaki algoritmik sermaye mantığını çözümlüyor. Althusser, Lacan, Adorno ve Deleuze’ün teorileri üzerinden, kullanıcının sayfada kurguladığı “ben” imgesinin yapısal bir yanılsama, bir temsil ve arzu mekanizması olduğunu gösteriyor. Arzu, duygu ve düşüncelerin veriye dönüştürülerek ekonomi-politik dolaşıma sokulduğu sibernetik denetim ağını tartışıyor, sosyal medyanın sunduğu bireysellik fikrinin ardındaki iktidar yapısını görünür kılıyor. Sisteme karşı en radikal direnme potansiyeli olarak ise kitlelerin “kullanmama gücü”nü ve kolektif eylemliliğini işaret ediyor.

Hüseyin Köse, “Mesafe Telaşı” başlıklı yazısında gündelik hayattaki yakınlık ve uzaklık ilişkilerini sosyoloji, felsefe ve edebiyat ekseninde tartışıyor. Nuri Bilge Ceylan’ın Bir Zamanlar Anadolu adlı filminden Mehmet Erte’nin Bakışın Kirlettiği Ayna adlı öykü kitabına, Bauman, Goffman, Simmel, Ginzburg ve Sema Kaygusuz’un metinlerine uzanarak modern insanın yabancıyla, komşuyla, bedenle ve bakışla kurduğu gerilimli ilişkiyi inceliyor. “Mesafe telaşı” kavramı üzerinden, fiziksel yakınlığın nasıl ruhsal endişe, yabancılaşma ve toplumsal gerilim ürettiğini gösterirken modern kent yaşamında nezaket, korku, mahremiyet ve önyargının birbirine karıştığı ilişki biçimlerini sorguluyor.

Tuba Pırlant Yılmaz, “Bir Mesafe Yitimi Olarak Utanç” yazısında dijital mesajlaşmadaki “okundu” ibaresi ve anlık erişilebilirlik üzerinden çağdaş öznenin krizini tartışıyor. Heidegger, Sartre, Blanchot, Simmel ve Byung-Chul Han’dan hareketle, teknolojinin bekleme ve düşünme mesafesini ortadan kaldırarak özneyi sürekli görünür ve yorumlanabilir hale getirdiğini savunuyor. Sosyal medyadaki öz-sunum pratiklerini, başkasının bakışını önceleyerek geliştirilen bir öz-nesneleştirme süreci olarak ele alıyor. Mesajı okumak ile yanıtlamak arasındaki muğlak aralığı (“bekleme odası”), tanımlanma baskısına karşı sessizliğin korunduğu son otonom alan olarak işaret ediyor.

Cihan Oğuz, “Kaç Asırlık Mesafe: Aşk” başlıklı yazısında, aşkın yapay zekâdan bilime, antropolojiden toplumsal normlara kadar hiçbir rasyonel çerçeveye sığmayan, isyankâr ve tanım dışı doğasını ele alıyor. Yaşın ilerlemesiyle azalan nörokimyasallara ve evliliğin getirdiği kurumsal barikatlara rağmen bu duygunun enerjisini ve yıkıcı etkisini kaybetmediğini savunuyor. Kernberg’in agresif enerjisi ve Freud’un yüceltme kavramı üzerinden aşk-mesafe ilişkisini sorguluyor. Murathan Mungan’ın dizeleri eşliğinde aşkı insanı son nefesine kadar bir gölge gibi takip eden kaçınılmaz ve altüst edici bir unsur olarak konumlandırıyor.

*

Varlık’ın Temmuz 2025 sayısını edinmek veya dergimize abone olmak için: varlikonline.com