İstanbul’daki Rami Kütüphanesi, Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu (IFLA) tarafından verilen 2026 Yeşil Kütüphane Ödülü’nde “Büyük Ölçekli Proje” kategorisinde dünya birincisi oldu. Rami Kütüphanesi, 27 ülkeden 62 projenin başvurduğu yarışmada birincilik ödülüne layık görüldü.
IFLA’nın Çevre, Sürdürülebilirlik ve Kütüphaneler Bölümü (ENSULIB) tarafından bu yıl 11’incisi düzenlenen ödül programında Rami Kütüphanesi, “19. yüzyıldan kalma tarihî bir kışlanın iklim dirençli kentsel ortak alana dönüştürülmesi” başlıklı projesiyle yarıştı. Proje; kültürel mirasın korunması, çevresel sürdürülebilirlik, toplumsal etki, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’yla uyum ve başka ülkelere örnek olma potansiyeli üzerinden değerlendirildi.
Rami Kütüphanesi, Çin’den Jinjiang Kütüphanesi ve İrlanda’daki Munster Technological University Kütüphanesi ile birlikte kategorinin üç finalisti arasında yer aldı. Son sunumlar, IFLA’nın Güney Kore’nin Busan kentinde düzenlenen 90. Dünya Kütüphane ve Bilgi Kongresi kapsamında gerçekleştirildi. Birincilik ödülü de burada açıklandı.
Tarihi kışladan sürdürülebilir kütüphaneye
1826-1828 yılları arasında inşa edilen Rami Kışlası, uzun süre kullanılmadıktan sonra kapsamlı restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarıyla kütüphaneye dönüştürüldü ve 2023 yılında Rami Kütüphanesi olarak hizmete açıldı. Projede yapının tarihî karakterinin korunmasına öncelik verilirken yaklaşık 36 bin metrekarelik tarihî yapı dokusu muhafaza edildi.
Kütüphanenin çevresinde ise yaklaşık 51 bin metrekarelik yeşil alan oluşturuldu. Yağmur suyunun yeniden kullanılması, düşük tüketimli ekipmanlar, LED aydınlatma ve güneş enerjisi sistemleri projenin sürdürülebilirlik bileşenleri arasında bulunuyor. Peyzaj düzenlemesinde 696 ağaç ve 99 bin çalı kullanılırken biyolojik gölet ve sulak alanlarla bölgedeki biyolojik çeşitliliğin desteklenmesi amaçlandı.
IFLA Genel Sekreteri Sharon Memis de ödül töreninde Rami Kütüphanesi projesinin yalnızca çevresel boyutuyla değil, çevresel, toplumsal, kültürel ve eğitsel unsurları bir araya getiren bütüncül yaklaşımıyla öne çıktığını belirtti. Projenin kültürel mirasın korunması, sürdürülebilirlik ve toplumsal katılımı bir araya getiren uluslararası bir yeşil kütüphane modeli oluşturduğu vurgulandı.
2 milyon kitaplık koleksiyon
Rami Kütüphanesi bugün 36 bin metrekare kapalı alana, 51 bin metrekare yeşil alana ve 4 bin 200 kişilik oturma kapasitesine sahip. Kütüphanenin koleksiyonunda yaklaşık 2 milyon kitap bulunuyor.
Kütüphane, açıldığı 2023 yılından 2025 sonuna kadar 8,2 milyondan fazla ziyaretçiyi ağırladı. Aynı dönemde 8 bin 360 etkinlik ile 3 bin atölye ve eğitim programı düzenlendi; 1611 okul ve 325 farklı kurum da kütüphanenin etkinliklerine katıldı.
Rami Kütüphanesi’nin ödülü, Türkiye’den IFLA Yeşil Kütüphane Ödülleri’nin “Büyük Ölçekli Proje” kategorisinde finale kalan ve birincilik elde eden ilk kütüphane olması açısından da önem taşıyor.
