Fransız şair ve çevirmen Claire Lajus, çağdaş Türk şiirini Fransızca konuşulan dünyaya taşıyan çalışmalarıyla 25-29 Ağustos tarihleri arasında düzenlenecek 21. Malta Akdeniz Edebiyat Festivali’nin konukları arasında yer alacak.

İstanbul’da yaşayan Lajus, Türkçeden Fransızcaya yaklaşık on kitap çevirdi. Türkiye ile edebiyat arasındaki ilişkisi yalnızca çeviriyle sınırlı olmayan Lajus, 2013 yılında çağdaş Türk şiirini Fransızca okurlarla buluşturmak amacıyla çevrimiçi edebiyat dergisi Ayna’yı kurdu.

Lajus’un Türk şiiriyle ilişkisi ise daha önceye dayanıyor. 2008’den itibaren Fransa’nın Sète kentinde düzenlenen Voix Vives Festivali’ne katılan Türk şairlerin eserlerini Fransızcaya çevirmeye başlayan şair, zaman içinde Türkiye’nin çağdaş şiirinin Fransızca edebiyat alanında yeterince görünür olmadığını fark ederek Ayna projesini hayata geçirdi.

“Şiir benim pusulam”

Lajus, MaltaToday’a verdiği söyleşide şiirin yaşamındaki yerini “bir pusula” olarak tanımladı. Şiirin kendisi için dünyayı, çevresindeki insanları ve kendi iç dünyasını anlamlandırmanın bir yolu olduğunu belirten Lajus, yazmayı yayımlamaktan ayrı bir yerde tuttuğunu söyledi.

Şiirlerinde zaman, kırılganlık, doğa, acı, insanın dünyada var olma güçlüğü ve canlılığın güzelliği gibi temaların öne çıktığını anlatan Lajus, Türkiye’de yaşamasının kendi şiirini de etkilediğini ifade etti.

Şairin İstanbul üzerine bir dizi şiirsel metin üzerinde çalıştığı, Türkiye’de geçen ve henüz yayımlanmayan bir romanının da bulunduğu belirtildi.

Nâzım Hikmet ve şiirin evrensel dili

Lajus’un edebiyat anlayışında Nâzım Hikmet’in özel bir yeri bulunuyor. Söyleşide kendi şiirinin Nâzım Hikmet’in dünyaya bakışıyla benzerlik taşıdığı yönündeki değerlendirmeye değinen Lajus, Nâzım Hikmet’in yanı sıra Pablo Neruda, Paul Éluard ve Andrée Chedid’i de sevdiği şairler arasında saydı.

Lajus’a göre bu şairleri birbirine yaklaştıran özelliklerden biri, küçük ve kişisel hikâyeleri daha büyük bir tarihsel çerçeve içerisine yerleştirmeleri ve insanlığa, güzelliğe ve yaşama duydukları inancı korumaları.

Şair ayrıca Nâzım Hikmet’in yaşamı ciddiye alma çağrısının kendi yazma pratiğiyle de örtüştüğünü dile getirdi.

Yedi yazar, altı ülke

Inizjamed tarafından düzenlenen Malta Akdeniz Edebiyat Festivali, bu yıl altı ülkeden yedi yazar ve şairi bir araya getirecek. Festival programında Claire Lajus’un yanı sıra İngiltere’den Jen Calleja, Malta/Kenya’dan Karl Schembri, Malta’dan Keith Borg, Suriye’den Hamed Aboud, İtalya’dan Rosaria Lo Russo ve Filistin/Fransa’dan Batool Abu Akleen bulunuyor.

Festival, farklı dillerden edebiyatçıları bir araya getirmenin yanı sıra şiir okumaları, söyleşiler ve çeşitli sanat etkinlikleriyle Akdeniz coğrafyasının edebiyat üzerinden yeniden düşünülmesini amaçlıyor.

Lajus için festivalin bir başka özelliği de şiirlerinin Maltacaya çevrilerek okurlarla buluşacak olması. Şair, farklı diller arasında kurulan bu ilişkinin edebiyatın sınırları aşan niteliğini görünür kıldığını belirtiyor.

Malta Akdeniz Edebiyat Festivali, 25-29 Ağustos 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek.