Bedri Rahmi Eyüboğlu, şair – ressam olarak çok özgün bir örnektir. Genellikle sanatçıların yaşamlarında bir sanat dalı ağır basar, orada sivrilir, daha çok görünür olurlar ve emek verdikleri diğer sanat dalları biraz geride kalır. Birçok şairin resim sanatına merak sardığını resimler yaptığını biliyoruz. Aynı şekilde şiir yazan ressamlar da var. Ama Bedri Rahmi hem şair hem de ressam olarak sanatımızda önemli bir yeri olan nadir isimlerden.
Daha ortaokul yıllarındayken ağır basan edebiyat sevgisiyle dikkat çeken Bedri Rahmi, arkadaşlarıyla beraber Serçe isimli bir de dergi çıkarmış. Lise öğrencisiyken şiir yazmaya başlamış. Liselerine resim öğretmeni olarak atanan ünlü ressam Zeki Kocamemi de ondaki resim yeteneğini keşfetmiş. Yani şiirle resim yan yana gelişiyor Bedri Rahmi’de. Trabzon Lisesi’nden sonra İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’ne girmiş. Yayınlanan ilk şiiri Muhit dergisinin Mayıs 1931 tarihli 31. sayısında çıkan “Bir Yudum Su”.
1933’te Paris’ten İstanbul’a döndüğünde şiirleri dergilerde yoğun olarak yayınlanmaya başlamış. Denemeleriyle birlikte desenleri de dergilerde çıkmış. Şiirleri Yeditepe, Ses, Güney, İnsan, İnkılapçı Gençlik ve Varlık dergilerinde yayımlanmış. Yani şairliği ve yazarlığı ile birlikte ressamlığını da sürdürmüş. Yaradana Mektuplar isimli ilk şiir kitabını 1941 yılında yayınlamış. Ama Akademi’de öğretim üyeliğine başlamasıyla birlikte ressamlığının biraz daha ağır bastığını düşünüyorum. Eserleriyle yurtiçi ve dışında çok sayıda ödüle layık görülmüş.
Halk sanatına ve edebiyatına özel ilgisi resmini de şiirini de etkilemiş ve onlara kendine has bir hava katmasını sağlamış. Şiiriyle resmini birlikte geliştirmekle kalmamış onları bazı tablolarında biraraya getirmiş. Bugün bir resim gördüğümüzde, bir şiir okuduğumuzda onların Bedri Rahmi’nin olup olmadığını tespit etmemiz hiç de zor değil.
Bedri Rahmi Eyüboğlu 21 Eylül 1975’te, İstanbul’da vefat etti. Ölümünün ellinci yılında birçok sergi ve etkinlikle anılırken kitaplarının yeni yayıncısı Ötüken Neşriyat, Ömer Faruk Şerifoğlu’nun editörlüğünde 1941 yılında yayınlanan ve içini kendi desenleriyle süslediği ilk şiir kitabı Yaradana Mektuplar’ın tıpkıbasımını ve Eyüboğlu’nun 17-20 yaşlarında yazdığı, bugüne kadar bilinmeyen şiirlerden derlenen Kırık Satırlar 1929 – 1931 / İlk Şiirler’i yayınladı.
Bedri Rahmi Eyüboğlu etkinlikleri bu yıl daha da güçlenerek sürüyor. Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nde 20 Eylül’de açılan Yan Yana’da Eren ve Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun eserleri bir araya gelmiş. Ömer Faruk Şerifoğlu’nun küratörlüğünü yaptığı sergide, Türkiye İş Bankası Sanat Eserleri Koleksiyonu’ndan seçkin eserlerin yanı sıra Eyüboğlu Ailesi ve özel koleksiyonlardan resimler, mektuplar, şiirler, karikatürler ve belgelere de yer veriliyor. Sergi 10 Temmuz 2026’ya kadar ziyaret edilebilir.
İstiklâl caddesindeki Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nden çıkıp Tünel’e doğru yürüdüğünüzde ise simge yapılarından Casa Botter’de Sevgilerle, Bedri Rahmi Eyüboğlu sergisine ulaşıyorsunuz. Casa Botter, Bedri Rahmi’nin atölyesinin bulunduğu Narmanlı Han’ın tam karşısında. Narmanlı Han’da boşuna Bedri Rahmi’nin atölyesini ya da Tanpınar’ın evini aramayın aramayın, bulamazsınız, restore ediyorum derken hepsini yok etmişler.
Casa Botter’deki sergi Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun ailesi ve sanatçı dostlarıyla kurduğu ilişkileri yansıtan mektupların zarflarından oluşuyor. Bedri Rahmi Eyüboğlu, Eren Eyüboğlu, Sabahattin Eyüboğlu ve Mehmet Hamdi Eyüboğlu’nun yanı sıra Fikret Mualla, Mustafa Pilevneli, Turan Erol, Mehmet Ali Cimcoz, Tosun Bayraktaroğlu ve Ertuğrul Özakdemir gibi isimlere Türkiye’nin yanı sıra ABD, Kanada ve Fransa’dan zarflarına resimler, desenler çizdiği mektuplar yollamış. Sergide yer alan 142 zarfın birer sanat eseri. Sergide ayrıca Fikret Mualla’nın Bedri Rahmi’ye yazdığı mektuplarile yakın dostu Nazım Hikmet için kaleme aldığı “Zindanı Taştan Oyarlar” (Yiğidim Aslanım) şiirinin el yazması da yer alıyor. Casa Botter’deki sergi 29 Mart’a dek görülebilir.
Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun, 1930’lardan 1974 yılına kadar dönemin önde gelen sanatçı, yazar, şair, siyasetçi ve iş adamlarıyla yazışmalarını içeren mektuplar ise 11 yıl önce, 2015’te “Biz Mektup Yazardık! – Bedri Rahmi Eyüboğlu ve Çağdaşlarından Mektuplar” adıyla hem sergilenmiş hem de kitaplaştırılmıştı. Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun, Nâzım Hikmet, Ahmet Hamdi Tanpınar, Fikret Muallâ, Âşık Veysel, Adalet Cimcoz, Orhan Veli, Necip Fazıl, İbrahim Çallı, Andre Lhoté, Fahrünisa Zeid, Abidin Dino, Reşat Nuri Güntekin, Cemal Tollu, Nurullah Berk, Arif Kaptan gibi pek çok isimle sürdürdüğü yazışmalar bu kitapta bir araya gelmişti. Kitabı Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nin girişindeki kitapçıdan edinmek mümkün.
Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun bugüne kadar hiç sergilenmemiş 50 deseni ve renkli çalışmalarının yer aldığı sergiyi ise 7 Şubat 2026’ya kadar Arnavutköy’deki Galeri Selvin’de görebilirsiniz.
