Edebiyat Haber Masası üçüncü kez buluştu: Edebiyattan tarihe, müzikten sinemaya uzanan bir akşam

Kasım 22, 2026

Edebiyat Haber Masası üçüncü kez buluştu: Edebiyattan tarihe, müzikten sinemaya uzanan bir akşam

Edebiyat Haber Masası’nın üçüncü buluşması, 19 Kasım Perşembe akşamı Ankara’da gerçekleşti. Yazarları, akademisyenleri ve edebiyat dünyasından isimleri bir araya getiren buluşmada edebiyatın farklı sanat disiplinleriyle ilişkisi, yazma ve okuma deneyimleri, dil, tarih, kent belleği ve yapay zekâ üzerine konuşuldu.

Ankara’daki Route Zirve’de gerçekleştirilen Edebiyat Haber Masası’nın üçüncü buluşmasına Şule Kaynar, Hakan Kaynar, Bülent Çallı, Hafize Okan, Fadime Uslu, Mustafa Şen, Hande Emekçi ve Emrah Polat katıldı.

Önceden belirlenmiş bir gündem olmaksızın gerçekleşen buluşmada sohbet, edebiyatın yaratıcı süreçlerinden dilin toplumsal işlevine, tarih yazımından sinemaya kadar pek çok alana uzandı.

Edebiyatta sözcüklerin ve çalışma disiplininin önemi

Hafize Okan, sunuculuğunu üstlendiği Mersin Kenti Edebiyat Ödülü’nün bu yılki sahibi Sema Kaygusuz’un sözcük seçimindeki titizliğinden ve araştırma disiplininden etkilendiğini anlattı. Okan, Şule Kaynar’ın yazar üzerine yaptığı değerlendirmelerin kendi okumalarına da katkı sağladığını belirterek, “Şule Kaynar’ın yazarla ilgili tespitleri, Kaygusuz kitaplarını okurken çalışmalarıma yardımcı oldu,” dedi.

Yazınsallığın dil bilincinden ayrı düşünülemeyeceğini vurgulayan Okan, sohbetin ilerleyen bölümünde edebiyatta kadınların temsilinde karşılaşılan eril dile de dikkat çekti.

Edebiyat, müzik ve fotoğraf alanlarında üretim yapan Bülent Çallı ise farklı disiplinlerin kendilerine özgü çalışma biçimleri üzerinde durdu. Genellikle sabah saatlerinde çalışmayı tercih ettiğini belirten Çallı, Storytel’e roman yazarken anlatıyı bölümler hâlinde kurduğunu ve bunun ayrı bir disiplin gerektirdiğini söyledi.

Çallı, yaratıcı sürecin başlangıcında zihninde bir fikir bulunduğunu, edebiyatın, müziğin ve fotoğrafın bu fikri somutlaştırmak için farklı olanaklar sunduğunu ifade etti. Müzik ve fotoğrafta dijital teknolojilere yakın durduğunu, ancak edebiyat söz konusu olduğunda basılı kitabı tercih ettiğini dile getirdi.

Bu konuşmaya katkıda bulunan Hafize Okan, Murathan Mungan’ın şiir sözü ile şarkı sözü arasında yaptığı ayrıma değindi. Sesli kitaplar üzerine de konuşulan akşamda Okan, mesleki duyarlılığının etkisiyle bazı seslendirmelerde kulağını rahatsız eden ayrıntılarla karşılaştığını belirtti.

Ankara’nın duygusal tarihi ve edebiyatın kent belleği

Akşamın üzerinde en uzun durulan konularından biri, tarihçi ve yazar Hakan Kaynar’ın Ankara’nın Duygusal Tarihi adlı kitabı oldu.

Kaynar, tarihsel ve edebî metinlerle kurduğu ilişkiden söz ederken, özellikle beğendiği yazarlar üzerine yazabildiğini, aynı metni tekrar tekrar okuduğunda daha önce fark etmediği ayrıntılarla karşılaştığını anlattı.

Sevgi Soysal ve Barış Bıçakçı’nın eserlerine özel bir yakınlık duyduğunu belirten Kaynar, bu iki yazar üzerine hazırladığı Sevgi ile Barış adlı yeni kitabının da müjdesini verdi.

Sanat eserleriyle kurulan ilişkinin yalnızca çözümleme ve yorumlama üzerinden değerlendirilemeyeceğini dile getiren Kaynar, bir eseri anlamanın öncelikle ona dikkatle bakmayı ve onu dinlemeyi gerektirdiğini vurguladı. Neşet Günal’a atfedilen “Resim seninle konuşmadan sen konuşmayacaksın” sözünü anımsatarak, sanat karşısında sabırlı ve özenli bir yaklaşımın önemine dikkat çekti.

Tarih yazımının yöntemleri de sohbetin konuları arasındaydı. Kaynar’ın büyük siyasi tarih anlatılarıyla arasındaki mesafeden söz etmesi üzerine Mustafa Şen, Fernand Braudel’in tarihçiliğini ve Annales Okulu’nun 20. yüzyılda tarih yazımına kazandırdığı yeni bakış açılarını gündeme getirdi.

Kaynar ayrıca yıllardır mektup topladığını ve koleksiyonunda yaklaşık 75 bin mektup bulunduğunu belirtti. Bu açıklama, kişisel belgelerin tarih ve bellek araştırmalarındaki yeri üzerine düşünmeye de kapı araladı.

Dil, edebiyat ve toplumsal dönüşüm

Sohbetin bir başka başlığını dilin tarihsel ve toplumsal işlevi oluşturdu. Mustafa Şen, dilin standartlaştırılmasını uluslaşma süreçleri bağlamında ele aldı.

Sözcüklerin anlamlarının tarihsel ve toplumsal koşullara göre değişmesi, dilde duyarlılık ve siyasal doğruculuk tartışmaları da gündeme geldi. Şule Kaynar, sözcüklerin değerlendirilmesinde bağlamın ve niyetin belirleyici olduğunu vurgulayarak, “Sözcükleri kullanırken bağlam ve niyet çok önemli,” dedi.

Şule Kaynar’ın Edebiyat Haber’de yakın zamanda yayımlanan Sabahattin Ali’nin Değirmen öyküsü üzerine incelemesi de konuşuldu. Yazının okurlardan gördüğü ilgi ve bu ilginin nedenleri üzerine değerlendirmeler yapıldı.

Sohbet sırasında Necmi Erdoğan’ın derlediği, Mustafa Şen’in de bir makaleyle katkıda bulunduğu Yoksulluk Halleri kitabı da gündeme geldi. Kitaptaki derinlemesine gözlemler ve çözümlemeler üzerinde duruldu.

Yazarlık, farklı sanat disiplinleri ve sinema

Fadime Uslu, kendi okuma deneyimini anlatırken bir edebiyat metnini yalnızca kullanılan teknikler açısından değerlendirmediğini, yazarlar arasındaki ilişkilerin de ilgisini çektiğini söyledi.

“Elbette yazarın kullandığı tekniğe dikkat ediyorum ama yazarlar arasındaki bağlantılar da beni ilgilendiriyor,” diyen Uslu, edebiyatın başka metinlerle kurduğu bağların okuma deneyimini zenginleştirdiğini belirtti.

Bülent Çallı’nın edebiyat, müzik ve fotoğraf arasında bir öncelik sıralaması yapmakta zorlandığını anlatması üzerine Uslu, Anton Çehov’a atfedilen “Tıp nikâhlı karım, edebiyat metresimdir” sözünü anımsatarak sohbete esprili bir katkıda bulundu.

Sinema üzerine konuşulurken bazı yönetmenlerin filmlerinin yalnızca sinema salonlarında izlenmesini tercih etmeleri ve bu nedenle dijital dolaşımlarını sınırlamaları da ele alındı. Çallı, bu tercihe saygı duyduğunu ancak kimi filmlere sonradan ulaşmanın güçleştiğini belirtti. Yeşim Ustaoğlu’nun İz ve Güneşe Yolculuk filmlerini bu bağlamda örnek gösterdi.

Akşam boyunca Emine Sevgi Özdamar, Tahsin Yücel, Umberto Eco, Mümtaz Soysal, Akif Pirinçci ve İshak Reyna gibi isimler de anıldı. Yapay zekânın kültürel üretim ve gündelik yaşam üzerindeki etkileri farklı yönleriyle tartışıldı.

Edebiyatın güncel gündemi de masadaydı

Şule Kaynar, TED Koleji Kitap Fuarı’nın yazarlar ve öğrenciler açısından taşıdığı öneme kısaca değindi. Fuarların genç okurların yazarlarla doğrudan temas kurabilmeleri bakımından sunduğu olanaklar konuşuldu.

Fadime Uslu ise bir süre önce Cemil Kavukçu’dan devraldığı Edebiyat Haber’in öykü değerlendirme süreci hakkında bilgi verdi.

Edebiyat Haber Masası’nın üçüncü buluşması, farklı disiplinlerden gelen katılımcıların birbirlerinin deneyimlerine ve düşüncelerine kulak verdiği, edebiyattan tarihe, müzikten sinemaya uzanan samimi bir akşam olarak tamamlandı.

Yorum yapın