28 Temmuz, Cuma, 2006

1./ Varoluşun Anlamı
Gün beni yazı ve kitapla karşılıyor… Bunlarla buluşmadığım bir an yok. Önüme açtığım bir defterin çağrısı ise bana neler yazmam/olmam yazmam gerektiğini hatırlatıyor.
Elimin uzandığı her kitap “yeni yazı ucu” için bir çağrı…
Masaya her geçişte, çantamda, torbamdakileri ayıklar; neler yaptığımı/yapacağımı gözden geçirerek listeler çıkarırım. Tıpkı bugün/şu an yaptığım gibi:
* GÜNÜN ÇALIŞMALARI
Bir diğer çalışma notu defterimde ise şunlar yazılı:
* ÇALIŞMA GÜNDEMİM
Bugün, Doğan Hızlan’la gazetedeki çalışma odasında konuşurken; konu defterler, çantalardan açılmıştı. Koltuğunun arkasındaki dolabı açıp, oyuncaklarını gösteren bir çocuk gibi defterlerini göstermişti. Sonra çantalara geçmiştik.
Gazeteden çıkışta, Matraş’ın önünden geçtiğimi gördüm. Geri dönüp mağazaya girerek çanta seçtim kendime.
O ara Hızlan aramıştı. Matraş’ta olduğumu, okuma kitabı, yazı defteri, bir de kalemlerimi alabilecek küçük bir el çantası aldığımı söyledim. Bunun aynısından kendisine de ayırtmamı, geçerken alacağını söyledi…
Yeni açtığım bu defteri, bir kitabı çantamda denedim. Tam istediğim gibiydi… Bir-iki kitap, bir defterlik… Alıp başımı gidip bir köşede okuyup yazabilme yolculuğuna beni çıkaracak bir çanta…
Önümde yazılmayı bekleyen roman(lar) var. “Ferhad ile Şirin”i öne alıp, “Kuş Sesleri”ni okudukça yazacağım…
Bugün, Bilgi’den, Hemingway’in kitaplarının yeni basımları geldi… Masada yan yana koyup baktım… Okuma isteğim kabardı. “Hemingway, Zamanla…” diye bir not düştüm…
“Hemingway Özel Sayısı” yapan ÇEVİRİ dergisini aldım yanıma. Oktay (Şimşek) Artun Altıparmak’ın ABC Yayınları’ndayken ne güzel işler yapıyordu. Bunlardan biri de bu dergiydi.
Bir süre okumaya dönmeliyim. Şu dört kitabı ardı ardına okuyacağım:
* Yeniden Patagonya’da, BRUCE CHATWIN – PAUL THEROUX
* Bir Adam Yok Oluyor, J.-B. PONTALIS
* Kula, MENIS KOUMANDAREAS
* Pedal Çeviren Kadınlar, REA STATHOPULU
29 Temmuz, Cumartesi
2./ Edebî Gezgin
Chatwin’in bu tanımı hoşuma gitti. Onun imlediği benim yaşadığımla örtüşüyor:
“Paul (Theroux) ve ben Patagonya’ya farklı nedenlerle gittik. Fakat biz gezginsek bile edebiyat gezginiydik. Edebi bir referans ya da bağlantı bizi, nadir rastlanan bir hayvan ya da bitki kadar heyecanlandırabilirdi. Ve bu yüzden Patagonya’nın edebiyat açısından hayal dünyamıza etki ettiği bazı durumlara burada değindik.” (s. 7)
Edebi gezginlik farklı bir göz, bakış açısı gerektiriyor. Kendini gezginlik sürüklenişine katarken; bakışına eş, duygularına yansıyan imgelere, adlara, yerlere, simgelere dönüktür her bir şey. Arayışında da o vardır kaçınılmaz biçimde.
GİTMEK düşüncesinin bana çekici gelen yanı da budur… Gittiğim yerde yazmak/okumak düşüncesine kendimi verirken diğer yandan da edebi yüzleşmelere/karşılaşmalara doğru yürürüm.
Bugün, Moda’daki berberimden (Suat) çıkıp Kadıköy’deki kitapçılara, özellikle İMGE’ye inmemde de bu gezginliğin itişi vardı… Bozcaada yolculuğuma hazırlık… Diğer yandan da gözüme ilişen, çalışmalarıma denk düşen kitap/dergiler aldım:
* 2023 Aylık Dergi: BALKANLAR > Bu sayı tümüyle bu konuya ayrılmış. Benim “Saraybosna’da Akan Zaman” kitabı için iyi bir birikim.
* TOPLUM ve BİLİM: “Balkanlaşan Hayat” başlıklı bir konuyu ele almış. (Sayı: 106)
* GENET TANCA’DA / Mohamed Choukri
* JEAN GENET / Çiçeklerin Meryem Anası
Birbiriyle ilişkilendirilebilecek iki kitap…
Diğer aldıklarım da şunlardı:
* RILKE / Malte Laurids Brigge’nin Notları
* Varolmanın Acısı / Schopenhauer Felsefesine Giriş
* H. CİBRAN / Kum ve Köpük
* A. DAUDET / Değirmenimden Mektuplar
* P. ISTRATI / Sokak Kızı Nerrantsoula
Ve yeni iki defter.
Açılacağım edebi yolculuğumun kapılarından geçmeye hazırlanıyorum gene…
3./ Jean Genet’yi Tanımak
Onun uçuk, ürpertici (bana öyle geliyor nedense) yaşamına kapı aralayan “Genet Tanca’da”ya kapı aralarken, bir kez daha yaşamöyküsüne göz atıyorum:
* 1910–1986 > Paris; evlilik dışı doğum, annesi terk eder.
* 10 yaşındayken girdiği ıslahevinden kaçar. (1926)
* 1948 Fransa’da hırsızlık yüzünden onuncu kez yargılanır, ömür boyu hapis… Hırsızlık, kaçakçılık olaylarına karışır, serserilik yapar.
* 1942’de hapiste “Çiçeklerin Meryem Anası” romanını yazar. A. Gide, Jean Cocteau, Sartre’ın ilgisini çeker. Yazarların cumhurbaşkanına verdikleri dilekçe üzerine bağışlanır.
* Özyaşamsal izler…
* Yaratı dünyasını anlatma biçimiyle dikkati çeker.
* Kimlik > belirsizlik > boşluk > aykırılık
* Asi, anarşist
* Sartre’ın onun üzerine yapıtı: “Aziz Genet – Oyuncu ve Kurban” (1952)
TÜRKÇEDE GENET
* Çiçeklerin Meryem Anası, 2000, Çev.: Yaşar Avunç, Ayrıntı
* Gülün Mucizesi, Çev.: (1999) Hamdi Tuncer, Ayrıntı
* Hırsızın Günlüğü, 1998, Çev.: Yaşar Avunç, Ayrıntı
* Hizmetçiler, Çev.: Salâh Birsel
* Paravanlar, Çev.: Sosi Dolanoğlu, Remzi Kit.
* Açık Düşman, Çev.: Sosi Dolanoğlu, 1994, Metis
* Giacometti’nin Atölyesinde, Çev.: Hür Yumer, 1990, Metis
“Onun yaşamı yüzyılın en büyük edebiyat gizemlerinden bir tanesi.” (s. 21)
“Herkimseler yanılıyorlar. Ne varoluşçuyum ne de saçmacı. Ben bu tür sınıflandırmalara inanmıyorum. Ben sadece bir yazarım; iyi ya da kötü bir yazar.” * (s. 27)
4./ Dönüş Yolu
Yazının dönüştürdüğü bir yolda ilerlerken, yeni koridorlar açıyorum kendime…
Bir bakıma işaret taşları koyuyorum, yeniden dönmek için.
VARLIK’a her ay yazmaya (yeniden) karar verdim: Okurken / Yazarken (Günü Gününe)…
İKTİDARSIZ.COM YAZILARI sürecek.
GÖSTERİ’ye de yazmayı planlayacağım: “Güne Yazılan Sözler…”
Önümdeki çalışmaları da bir bir tamamlamalıyım artık…
*Genet Tanca’da, Mohamed Choukri, Çev.: Sargül [?] Oğur, 2006, Altıkırkbeş Yay., 81 s.
DÜZENEKLER
Roman yazmanın getirdiği en temel açılım kurgu düzenekleridir.
Geçen gün Erhan Bener’le konuşurken, romancının kurgusal zekâya sahip olması gerektiğinden söz etmişti.
Yazı, böylesi bir tasarımsal sürece hatırlıyor bizi.
2004 yazında, Didim’de kaleme aldığım uzun anlatı “Körlük” (35 sayfa) kendi iç düzeneğinde romans aslında.
Yazarken o iç düzeneği kuruyoruz. Yani önceden belirlenebilen bir şey değildir düzenek.
Yazdıktan sonra üzerinde düşünmeye yönelince, metin bilgisi beliriyor. Tasarlayıp kurduğumuzun anlamını yorumluyorsunuz işte o zaman.
KARANLIĞIN DİLİ
Zamanı aşıran sözler çekip alıyor beni buradan…
Kapanıyorum düşle düşünceye.
Ayrıştırmak istiyorum sözlerimi bir bir. Birçok deftere bölünmem de bundan belki.
Çünkü yazmak; karanlıktan sıyrılıp çıkmaktır bir bakıma.
5./ Hemingway
Hemingway’e dönerken, ondaki doğa olgusunun açımlayıcı öğesi olarak çatışma kavramını düşündüm.
Doğaya sığınmadığı gibi, bununla hayata/kendine doğru yürüyerek açıklama getirir.
* Ondaki gerçeklik duygusu
* Gazeteciliğinin yazdıklarına yansıları
*
30 Temmuz, Pazar
6./ Günün Geçilen Kıyılarda
HİSAR’a geldim, çalışmaya.
Sıcak bir gün.
Gazeteleri elden geçirdim. Ayıkladım desem yeri. Gene bidolu kesik çıktı karşıma.
Duygu Asena’nın ölüm haberi…
Geç tanıdım, ama sevdim… İnci’de olmayan birçok şeyi onda gördüm… İnci ile yazışmalarımızı toplamalıyım…
Romanda yoğunlaşmalıyım artık…
*
“Yeniden Patagonya’da”ya devam…
“…kendimi hiçbir yerde hissettim” > 12
* keşif > keşfe bakış…
Seçilen yolculuklar… Neden bunlar bizi kendine çeker? Örneğin Bozcaada? Benim için buranın çekim odağının ne olduğunu düşünmüşümdür hep?..
“…bir şey aramamak daha iyi. Onu hisset der Hudson, ve onunla harekete geç.” / 17
Atmosfer, Rumlar’dan kalan izler, dinginlik… Ada’da beni kendine çeken… O görüntüler yeni imgelere kapı aralıyor elbette. Ada, düş kurmaya iyi gelir üstelik…
Issızlık, ufuk sonsuzluğudur ada; bir de beklemek…
ADA: tekdüze · bot · tepeler · bağlar · grilik · mavi deniz · rüzgâr gülleri · Rum evleri · çay bahçeleri · insanlar… · kuşlar · ağaçlar · boşluk · ıssızlık · sonsuzluk
7./ Çöküntü
Okurken, yazarken hissettim bunu. Arka odaya gidip uyudum… O düşüncenin içine çekilmek istemedim…
Romanı yazma duygusunun ötesindeyim şu an…
“KULA” (Menis Kumandareas, Çev.: Berin Myişli )
• Kula: kadın; iki kızı var 13–11 y.; vergi da. çal.
• Mimis: genç adam, 21 yaş., öğrenci
Romanın yazımı için duygu arayışına giriyorum. Bu kısa romanda anlatılan aşk öyküsü çekip aldı beni içine…
“Hikâyenin bütününü görmek”
Roman için bu çok gerekli.
8./ Gazeteleri Okurken
Akşam gazetesinden Mine Akverdi John Berger ile konuşmuş, savaş ve yayımladıkları mektup üzerine.
“Bu bir senaryo değil. Bu bir katliam. Zorbalığın hüküm sürdüğü bir trajedi.”
“Kanatlanmış Sözler Ansiklopedisi” için biriktirdiklerimi tasnif edip yazımına yönelmeliyim bunların…İleride kesinkes kitap olacak, adım adım yazıyorum da. Belgesel diyebileceğim yanı da var!
* İnsanoğlu > insankızı. Livaneli böyle kullanmış, iyi bir yakıştırma. “Zaman Dediğimiz Tuhaf Kavram” yazısından…
* Mehmed Uzun için yazmalıyım…
* Klarnet aldım… Ders öğretmenimle birlikte Tünel’deki müzik mağazalarını gezdik. Talip olduğum klarnet: Woody Allen’in kullandığıydı, iyi bir aletle çalmaktan yanaydım. Sonunda Ebru’yu buna ikna ettim. Bir de defter açtım… Derse başlayınca, bu müzik yolculuğumu da anlatacağım oraya…Kendime 50.yaş hediyesi. İpek Altınel’in kızkardeşi Ebru ile derse başlayacağız.
* ADALAR için yeni bir yazı yazmalı. Ama yazın sonunda gitmeli önce… (Altan Öymen’in yazısı, kendisiyle bir de söyleşi yapacağım.)
* BİSİKLET üzerine yazmadım henüz… Notlarımda var… Ahmet Turan Alkan’ın “Zaman”daki yazısı güzeldi bugün…
* KARDIR YAĞAN ÜSTÜMÜZE GECEDEN — Kar metinleri seçkisi… Hızlandırmalı bunu. Bunu yapmalıyım artık.
*

















