İngiltere’deki 15 bağımsız yayınevi, Londra’nın güneydoğusundaki Peckham bölgesinde ortaklaşa işletecekleri bir kitabevi açmak için kitlesel fonlama kampanyası başlattı. Small Press Futures adıyla yürütülen girişim kapsamında 6 Kasım 2026’da açılması planlanan kitabevinin, bağımsız yayıncılığın karşı karşıya olduğu ekonomik sorunlara kolektif bir çözüm sunması hedefleniyor.

Kasım ve aralık aylarında pilot proje olarak faaliyet göstermesi planlanan kitabevi, Peckham Platform adlı kültür ve eğitim kuruluşunun sağladığı Copeland Park’taki bir alanda kurulacak. Projenin temel amacı, küçük yayınevlerinin kitaplarını okurlara doğrudan ulaştırabileceği, aynı zamanda yayıncıların bir araya gelerek ortak çalışmalar yürütebileceği bir alan oluşturmak.

Kitabevini yayıncılar işletecek

Girişimi benzerlerinden ayıran özellik, kitabevinin doğrudan yayınevleri tarafından işletilecek olması. Katılımcı yayınevleri mağazada dönüşümlü olarak görev yapacak. Böylece okurlar, satın aldıkları kitapları yayımlayan, editörlüğünü veya tasarımını üstlenen kişilerle doğrudan iletişim kurabilecek. Kitabevinde kitap satışlarının yanı sıra yazar buluşmaları, söyleşiler, atölyeler ve farklı etkinlikler de düzenlenecek.

Projeye katılan yayınevleri arasında Book Works, Cassava Republic Press, Cipher Press, Fitzcarraldo Editions, Hajar Press, Monitor Books, Out-Spoken Press, Peninsula Press, Prototype, Rough Trade Books, Silver Press, Sticky Fingers, Tenement Press, the87press ve Tilted Axis Press bulunuyor. Bu yayınevlerinin kataloglarında kurmaca, şiir, deneme, çeviri edebiyat, sanat kitapları, politik yazılar ve deneysel edebiyat gibi farklı türler yer alıyor.

Amaç, bağımsız yayıncılık için ortak bir altyapı oluşturmak

Small Press Futures girişimi, küçük yayınevlerinin artan maliyetler, düşük kâr marjları ve dağıtım alanındaki güçlükler nedeniyle yaşadığı sorunlara dikkat çekiyor. Girişimin açıklamasına göre, küçük ölçekli yayınevleri kitaplarını depolama ve dağıtım süreçlerinde artan maliyetlerle karşı karşıya kalırken, büyük dağıtım şirketleri de belirli bir ciro düzeyinin altındaki yayınevleriyle çalışmakta isteksiz davranabiliyor.

Yayınevleri, bu sorunlarla ayrı ayrı mücadele etmek yerine mekân, emek, kaynak ve okur kitlesini paylaşabilecekleri bir model geliştirmeyi amaçlıyor. Katılımcı yayınevleri projeye kendi kaynaklarından toplam 2 bin 800 sterlin katkıda bulundu. Kitabevinin açılışa yetişebilmesi için ayrıca 3 bin sterlin toplanması hedefleniyor.

Kampanyadan elde edilecek bağışlar; rafların, depolama alanlarının ve kasa sisteminin kurulması gibi temel ihtiyaçlar için kullanılacak. Hedefin aşılması durumunda ise 2 bin sterlinlik ek kaynakla ses kayıt ve yayın ekipmanları alınması planlanıyor. Böylece kitabevinde gerçekleştirilecek okuma etkinliklerinin ve söyleşilerin kaydedilerek çevrimiçi ortamda da paylaşılması amaçlanıyor.

Pilot uygulamanın ardından devam etmesi hedefleniyor

Kitabevinin ilk aşamada iki ay boyunca faaliyet göstermesi planlanıyor. Projenin başarılı olması durumunda mağazanın kalıcı hâle getirilmesi ve girişime yeni yayınevlerinin katılması hedefleniyor. Yayıncılar böylece yalnızca kitaplarını satabilecekleri bir mağaza değil, aynı zamanda birlikte çalışabilecekleri, deneyim paylaşabilecekleri ve yeni okurlara ulaşabilecekleri ortak bir alan oluşturmayı amaçlıyor.

Small Press Futures, girişimi bağımsız yayınevlerinin ihtiyaç duyduğu altyapıyı birlikte kurmanın bir denemesi olarak tanımlıyor.

Kaynak: <Link url=”https://www.thebookseller.com/news/small-press-futures-launches-crowdfunder-for-cooperative-peckham-bookshop” title=”The Bookseller”/> · <Link url=”https://www.gofundme.com/f/small-press-futures-bookshop” title=”Small Press Futures kampanya sayfası”/>