Dil öğrenme platformu Babbel’in 75 farklı dilden 223 sözcüğü değerlendirdiği uluslararası araştırmada, dünyanın en güzel kelimesi Yeni Zelanda’nın yerli halkı Māori dilindeki “kaitiakitanga” seçildi. Türkçeden ise “yakamoz”, dünyanın en güzel 15 kelimesi arasında yer alarak dikkat çekti. Çalışma, yalnızca sözcüklerin kulağa hoş gelmesini değil, kültürel derinliklerini ve taşıdıkları anlam dünyasını da değerlendirdi.

Babbel’in hazırladığı araştırma kapsamında çevrim içi dil toplulukları, Reddit ve TikTok’ta binlerce paylaşım incelendi. Ardından uluslararası dilbilimciler, yazarlar ve kültür uzmanlarından oluşan jüri; aday kelimeleri fonetik yapı (ses güzelliği), anlam derinliği, kültürel önemi ve özgünlüğü gibi ölçütlere göre puanladı. Toplam 75 dilden 223 sözcük arasından 15 kelimelik kısa liste oluşturuldu.

Zirvede “kaitiakitanga” var

Listenin ilk sırasında yer alan “kaitiakitanga”, Māori kültüründe doğayı ve doğal kaynakları gelecek kuşaklar adına koruma sorumluluğunu ifade ediyor. Kelime, insanın doğanın sahibi değil, onun bir parçası ve koruyucusu olduğu anlayışını yansıtıyor.

Babbel’in dil uzmanlarından Esteban Touma Portilla, iklim krizinin giderek daha görünür hale geldiği günümüzde bu kavramın yalnızca bir sözcük değil, aynı zamanda ortak bir sorumluluk çağrısı niteliği taşıdığını belirtti. Araştırmaya katkı sunan dilbilimci Maren Pauli ise bir kelimenin güzelliğinin yalnızca sesinden değil, taşıdığı kültürel hafıza ve anlam katmanlarından beslendiğini vurguladı.

Türkçeyi “yakamoz” temsil etti

Araştırmada Türkçeden listeye giren tek kelime “yakamoz” oldu. Babbel, kelimeyi “ay ışığının su yüzeyinde oluşturduğu gümüşi parıltı” olarak tanımladı. Tek bir sözcükle güçlü bir görsel çağrışım yaratabilmesi ve melodik ses yapısı nedeniyle “yakamoz”, dünyanın en güzel 15 kelimesi arasında gösterildi.

Dilbilimciler, “yakamoz”un başka dillere tek kelimeyle çevrilmesi zor ifadelerden biri olduğuna dikkat çekiyor. Kelime günlük kullanımda çoğunlukla deniz üzerindeki ay ışığını anlatsa da, biyolüminesans nedeniyle oluşan su parıltıları için de kullanılabiliyor.

Listeye giren diğer dikkat çekici kelimeler

Kısa listede farklı kültürlerin dünya görüşünü yansıtan birçok sözcük de yer aldı:

• Ubuntu (Zulu): “Ben, biz olduğumuz için varım” anlayışını ifade eden dayanışma felsefesi.
• Hiraeth (Galce): Kaybedilmiş ya da hiç sahip olunmamış bir yuvaya duyulan derin özlem.
• Saudade (Portekizce): Özlenen kişi ya da zamana yönelik hüzünlü özlem.
• Ikigai (Japonca): İnsana yaşam amacı veren neden.
• Kintsugi (Japonca): Kırık seramikleri altınla onararak kusurları görünür kılan geleneksel sanat.
• Mamihlapinatapai (Yaghan): İki kişinin birbirinden ilk adımı beklediği sessiz bakışma anı.
• Poronkusema (Fince): Bir ren geyiğinin dinlenmeden yürüyebileceği mesafeyi ifade eden geleneksel ölçü.
• Ojalá (İspanyolca): Güçlü bir dileği ya da umudu anlatan “keşke”.