
Pulitzer Ödüllü, Amerika’nın İkinci Yeni’sinin “avukat” şairi Wallace Stevens’ın kaleme aldığı “Göktaşı” adlı kitabı, insanın dünyayı anlamlandırma çabasında gerçekliğin ötesine geçerek doğa, ölüm, varoluş gibi kavramlara başka bir gözle bakmasını sağlayan şiirlerinden oluşuyor.
Wallace Stevens, 2 Ekim 1879’da Pennsylvania’nın Reading şehrinde dünyaya gelmiş. Orta sınıfa mensup bir ailenin çocuğu olarak iyi bir eğitim almış. 1897 yılında Harvard Üniversitesi’nde edebiyata ilgi duymaya başlamış. Kısa bir süre gazetecilik yapmış. Sonrasında 1904 yılında New York Law School’u bitirmiş ve hemen ardından avukatlığa başlamış. 1916 yılında Hartford’a taşınıp buradaki Harford Accident and Indemnity Company’ye girmiş ve buradan çalıştığı uzun yılların ardından üst düzey yöneticiliğe kadar yükselmiş.
1900’lü yılların başında edebiyat çevrelerinde şiirleri dolaşıma giren Wallace Stevens, gündüzleri avukatlık yaparken gecelerini şiire adamış. 1954 yılında yayımlanan “Collected Poems” adlı kitabı sonraki yıl Stevens’a Pulitzer Ödülü’nü kazandırmış. Ölçü ve sese gösterdiği özenle işlediği, şeylerin en yalın halini ele aldığı şiirlerinde sıradan hayatın ardındaki gerçekle metafizik arasında bir denge kurarak okuru hakikat sınırlarında dolaştırdı. Wallace Stevens’ın Ketebe Yayınları’ndan Ülkü Tamer çevirisiyle yayımlanan “Göktaşı” da Stevens’ın şiirinin en önemli alametifarikası arasında yerini alan bir kitap. Stevens’ın, alışılageldik anlamlarla şekillenen dünyanın ötesine geçerek, hayal gücü, zaman, varoluş, ölüm gibi temaları işlediği “Göktaşı”, şairin dünyasına adım atmak isteyenler için de önemli bir eşik özelliği taşıyor.
Şiirlerinde hayal gücünü, gerçeklikten uzaklaşmak için değil, gerçekliğe farklı bir anlam kazandırmak için kullanan Wallace Stevens’a göre; dünyayı sadece duyularıyla algılayamayan insan, aklında buna anlam yüklemeye yarayan imgeler, düşünceler ve çağrışımlar kurar ve böylece her şey yeniden şekillenir. Bu sebeple de Stevens, şiirlerinde doğayı yalnızca dış dünyanın bir manzarası olarak kullanmaz. Örneğin; bir kuş, böcek, ağaç, gökyüzü insanın kendi dünyasında bir yolculuğa çıkmasını sağlar. Esas meselesi görünen dünyanın ardındaki anlamın dışında, o anlamın insan aklında nasıl vuku bulduğunu bulmaktır.
“Göktaşı”nın önemli noktalarından biri de Stevens’ın biri de gerçeklikle hayal gücü arasında kurduğu bağdır. Şair, gerçekliğin ona yüklenen anlamlardan oluştuğunu savunurken, şiirlerinde de bu düşünce, soyut bir kavram olarak kalmaz. Renkler, sesler, nesneler ve doğanın kullanımıyla estetik bir hal alır. Bu sayede şiirler de, fikrin sanatla bir araya geldiği kendine özgün bir alana evrilir.
Wallace Stevens, “Göktaşı”ndaki şiirlerinde duygu ve öykünün haricinde sözcüklerin düşsel ve düşünsel tarafını da öne çıkarıp, dünyanın tek bir hakikatten ibaret olmadığını anlatmaya girişerek, insanın hayal gücü sayesinde, doğanın, ölümün ve varoluşun başka bir biçimini sorguluyor.

















