Çin’de yemek dağıtım kuryesi olarak çalışan 56 yaşındaki Wang Jibing, teslimatlar arasında kâğıt parçalarına yazdığı şiirlerden oluşan kitabıyla ülkenin en saygın edebiyat ödüllerinden Lu Xun Edebiyat Ödülü’nü kazandı.

Çin’de yemek dağıtım kuryesi olarak çalışan 56 yaşındaki Wang Jibing, teslimatlar arasında kaleme aldığı şiirlerle ülkenin en önemli edebiyat ödüllerinden biri olan Lu Xun Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü. Wang’ın, kuryelerin günlük yaşamını ve çalışma koşullarını konu alan Low Flight (Alçak Uçuş) adlı şiir kitabı, modern Çin edebiyatının en prestijli ödüllerinden birini kazanarak dikkat çekti.

Modern Çin edebiyatının kurucu isimlerinden kabul edilen Lu Xun’un adını taşıyan ödül, Çin’in en saygın edebiyat başarıları arasında gösteriliyor. Wang’ın ödülü, yalnızca kişisel bir başarı değil, aynı zamanda Çin’in hızla büyüyen gig ekonomisinde çalışan mavi yakalı emekçilerin sesini duyuran eserlerin edebiyat dünyasında daha fazla karşılık bulduğunun göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Yaklaşık 2019 yılından bu yana yemek dağıtım kuryesi olarak çalışan Wang, uzun yıllardır şiir ve denemelerini sosyal medya hesaplarında paylaşıyordu. 2022 yılında yayımladığı “Man in a Hurry” (Aceleci Adam) adlı şiiri sosyal medyada geniş ilgi görmüş, şiir bir müşterinin yanlış adres vermesi nedeniyle saatler süren zorlu bir teslimattan ilham almıştı. Bir yıl sonra aynı isimle ilk şiir kitabını yayımladı.

Ödülün açıklanmasının ardından Çin devlet medyasına konuşan Wang, sonucu beklerken büyük heyecan yaşadığını belirterek, “Nefesimi tuttum ve son derece gergindim. Sonuç açıklandıktan sonra her şey yerine oturdu” dedi. Wang, ödül sonrası artan ilginin ise üzerinde ciddi bir psikolojik baskı oluşturduğunu söyledi.

Maddi zorluklarla geçen yıllar

Jiangsu eyaletinde doğan Wang, ailesinin ekonomik sıkıntıları nedeniyle henüz genç yaşta eğitimini bırakmak zorunda kaldı. İnşaat işçiliği yaptı, atık topladı, sokak satıcılığıyla geçimini sağladı ve sonunda yemek dağıtım kuryesi olarak çalışmaya başladı.

Tüm bu süreç boyunca okumaktan vazgeçmeyen Wang, son on yılda şiirlerini ve denemelerini internet üzerinden paylaşmayı sürdürdü.

2024 yılında yayımlanan ödüllü şiir kitabı Low Flight, Wang’ın yaklaşık 200 kurye ile yaptığı görüşmeler ve anketlerden ilham alıyor. Kitapta yer alan dizelerden biri ise eserin temel fikrini özetliyor:

“Kim demiş kanat açmak yalnızca yükseğe uçmak demektir? Alçaktan uçmak da uçmaktır.”

“İşi bırakmayı düşünmüyorum”

Lu Xun Edebiyat Ödülü’nün para ödülü kamuoyuna açıklanmasa da geçmiş yıllarda kazananlara yaklaşık 100 bin yuan verildiği biliniyor.

Buna karşın Wang, ödül kazanmasına rağmen kuryelik mesleğini bırakmayı düşünmediğini söyledi. 60 yaşına kadar çalışmayı planladığını belirten Wang, “Artık bu işe geçimimi sağlamak için ihtiyacım yok ama çalışma ortamını seviyorum ve bu iş beni formda tutuyor. Sade bir yaşam istiyorum; aldığım ödül kim olduğumu değiştirmeyecek” ifadelerini kullandı.

Mavi yakalı yazarların yükselişi

Wang’ın başarısı, son yıllarda Çin’de mavi yakalı çalışanların kaleme aldığı eserlerin giderek daha fazla ilgi görmesinin son örneği oldu.

2023 yılında eski kurye Hu Anyan’ın yayımladığı I Deliver Parcels in Beijing adlı anı kitabı çok satanlar listesine girerken, İngilizceye de çevrildi. Daha önce göçmen işçi Fan Yusu’nun yaşamını anlattığı I Am Fan Yusu adlı otobiyografik deneme de Çin’de milyonlarca kişiye ulaşarak geniş yankı uyandırmıştı.

Ödüle adını veren Lu Xun ise 20. yüzyıl Çin edebiyatının en etkili yazarlarından biri olarak kabul ediliyor. Geleneksel Çin toplumunu hiciv yoluyla eleştiren eserleriyle tanınan Lu Xun’un karakterleri, günümüzde işsizlik ve ekonomik belirsizlikle mücadele eden genç kuşak tarafından da yeniden keşfediliyor. Özellikle Kong Yiji karakteri, son yıllarda Çinli gençlerin hayal kırıklığını simgeleyen popüler bir internet figürüne dönüştü.