Varlık’ın Haziran sayısı yayımlandı.
Bültenden:
Dosya: “Dijital Bedenler” – Yurdagül Bezirgan Arar, Hüseyin Köse, Tuba Pırlant Yılmaz, Mehmet Özkan Şüküran
Yazı: İmkânsız Temsil: “İntibah” ve Osmanlı-Türk Romanında Alegorinin Ölümü (Ahmet Bozkurt) – Aynada Kim Var: Giovanni Papini’nin Öykülerinde Benlik ve İkileşme (Cihan Ülsen) – Edebiyat ve Bellek: Doğan Hızlan ile Söyleşi (Fatoş Asya Akbay) – Rüzgâr Odası: Vedat Günyol ve Batı’ya ‘İtilim’ Meselesi (Yavuz Özdem) – Tiyatro Sanatı: “İki Kişilik Hırgür” (Mehmet Konuk) – Müzik Sanatı: Anja Bihlmaier ile Söyleşi (Fatma Berber) – Resim Sanatı: Güzin Duran: Gölgede Kalan Ressam (Güven Baykan) – Çağdaş Sanat: “Takımyıldızları”nın Diyalektiği ile Merkez ve Çevre Sorunsalı (Hıdır Eligüzel) – Rönesans Adamları ve Sanatla Bilimin Birlikte Hayat Kuran Yanı (Tahir M. Ceylan) – Londra’da Edebiyat ve Tarihin İzinde (Çiğdem Ülker) – Özdemir İnce ile Bir Sohbet (Lütfi Özgünaydın) – İzdüşümler: Issızlık (Ahmet Önel) – Yeni Şiirler Arasında (Şeref Bilsel) – Yeni Öyküler Arasında (Jale Sancak)
Şiir: Sadık Yaşar, Deniz Durukan, Harun Atak, Elif Akyol, Ozan Öztepe, Pelin Oktay, Büşra Zeynep Zafer, Birsen Tatar Kılıç
Öykü: Gülhan Tuba Çelik, Furkan Uzun
Desen: Melike Kılıç
Kitaplar Arasında: Hayriye Ünal ile “Eleştirinin Yeni Yasaları” Üzerine Söyleşi (Bilgehan Tuğrul – Mert Özden) – “Annemin Uyurgezer Geceleri” – Ayfer Tunç (Daniel Koehler) – Kasım Hasan Ünal ile “Gömülü Rüyalar Ülkesi” Üzerine Söyleşi (Aras Gençtürk) – “Sonsuz Suyun Kıyısında” – Işıl Işık (Selma Hangül) – Yeşer Sarıyıldız ile “Çınlayanlar” Üzerine Söyleşi (Ayşenur Tanrıverdi) – “Öğrenme Uğraşı” – Cevat Çapan (Ali Bulunmaz) – “Zarfsız Mektuplar” Üzerine Söyleşi (Betül Tarıman – Gültekin Emre) – Rabia Çelik Çadırcı ile “Güneşli Bir Düş” Üzerine Söyleşi (Nihal Savrun) – Şiire Dair Güncel Meseleler (Ersun Çıplak) Edebiyattan resme, felsefeden sanat tarihine, fotoğraftan sinemaya geniş bir alanda yazılar, söyleşiler yayımlayan Varlık bu ay da Edebiyat ve Bellek, Resim Sanatı, Müzik Sanatı, Tiyatro Sanatı, Çağdaş Sanat, Yeni Şiirler / Öyküler Arasında köşeleri ve yeni kitapların tanıtıldığı Kitaplar Arasında bölümüyle okurlarıyla buluşuyor.
Editörden
Varlık’ın Haziran 2026 sayısının dosya konusu “Dijital Bedenler”. Dosyamıza katkıda bulunan isimler ise Yurdagül Bezirgan Arar, Hüseyin Köse, Tuba Pırlant Yılmaz, Mehmet Özkan Şüküran.
Yurdagül Bezirgan Arar, “Benden Hariç Bir Ben” başlıklı yazısında dijital ağda inşa edilen “veri beden”in gözetim ve denetim tarihindeki kuramsal kökenlerini ve gündelik hayattaki somut karşılıklarını tartışıyor. Foucault, Deleuze, Arendt, Bauman, Lyon, Bigo, Zuboff, Haggerty ve Ericson, Garcia ve Loving, Levinas gibi isimlerin çalışmalarından hareketle veri bedenin toplumsal sınıflandırma, görünürlük ve karar mekanizmaları üzerinden işleyen bir iktidar formu olduğunu gösteriyor. Çağımızda gözetimin fiziksel bedeni kapatma veya görünür kılma ihtiyacı duymadan kullanıcıların çevrimiçi etkinlikleriyle kendi ürettikleri veriler sayesinde gerçekleştiğini vurguluyor. Veri odaklı kararların bireyi salt okunabilir bir profile indirgeyerek empatiyi ve etik sorumluluğu nasıl ortadan kaldırdığına dikkat çekiyor ve okuru veri temsilinin ardındaki hesaplanamaz insan üzerine düşünmeye davet ediyor.
Hüseyin Köse, “Kusurlu Bedenler: ‘Glitch’ Kavramı Odağında Bir Okuma” başlıklı yazısında Sagaert, Le Breton, Baudrillard, Bourdieu ve Byung-Chul Han’dan hareketle güzellik endüstrisinin bedeni görünürlük, sermaye ve denetim nesnesine dönüştürdüğünü; pürüzsüzlük idealinin bireyi hem tüketim kapitalizmine hem de gözetim rejimlerine bağımlı kıldığını gösteriyor. Legacy Russell’ın kavramsallaştırdığı şekliyle “glitch”in, yani arızanın, uyumsuzluğun sınıflandırılmaya, metalaştırılmaya ve dijital gözetim tarafından çözümlenmeye direnme biçimi olduğunu; böylece kusurlu bedenin sistemin pürüzsüz yüzeyinde yaratıcı bir çatlak açtığını ileri sürüyor.
Tuba Pırlant Yılmaz, “Fantom Bedenler: Dokunmanın Melankolisi” başlıklı yazısında dijital çağın özneyi görünürlük üzerinden yeniden kurduğunu, bedenin dışarıdan izlenen, düzenlenen ve giderek “fantomlaşan” bir yapıya dönüştüğünü; öznenin kendi bedenselliğiyle kurduğu ilişkinin içten çözüldüğünü ve bunun bir algı meselesi değil varoluşsal bir kopuş olduğunu savunuyor. Dijitalleşme ve ekran kültürünün insanın bedensel gerçekliğini ve dokunma duyusunu nasıl aşındırdığını felsefi ve psikanalitik açıdan inceliyor. Merleau-Ponty, Freud, Kristeva, Byung-Chul ve Baudrillard’ın teorileriyle görünürlük baskısının ve meta-ilişkilerinin beden üzerindeki tahakkümünü tartışmaya açıyor. Snapchat dismorfisinden Onlyfans ekonomisine uzanan somut örneklerle beden şemasının imgeyi referans aldığı çağımızı irdeliyor.
Mehmet Özkan Şüküran, “Yazarın Dijital Bedeni” başlıklı yazısında günümüzde yazarın bir metni yazıp kenara çekilemeyeceğini, dijital platformlarda kendi imajını ve dijital bedenini inşa etmek zorunda olduğunu ileri sürüyor. Bourdieu’nün edebî alan kavramını dijitalleşme dinamikleriyle güncelleyerek, metnin dolaşımında yazarın konumunu çevre, sınır ve merkez katmanları üzerinden çözümlüyor. Yazar imajının eserlerin dolaşımındaki katalizör etkisini Barış Bıçakçı ve Şule Gürbüz gibi örneklerle karşılaştırmalı olarak ele alıyor.
Bu sayımızla birlikte 93. yılımızı dolduruyoruz. 94. yılımıza adım atacağımız Temmuz sayımızda buluşmak dileğiyle.
Mehmet Erte
