Kültürel Belleğin ve Akademik Derinliğin Yeni Durağı

Türkiye’nin halkbilimi, edebiyat ve antropoloji alanlarında en köklü ve saygın süreli yayınlarından biri olan folklor/edebiyat, 2026 yılında yayınlanan 125. Sayısıyla birlikte 32. Yayın yılına girmiş bulunuyor.

1994 yılında Ankara’da Metin Turan tarafından kurulan dergi, kurulduğu günden bu yana disiplinlerarası yaklaşımı, bilimsel titizliği ve kültürel belleğe yönelik derin ilgisiyle dikkat çekmiştir. 2006 yılından itibaren ise Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi’nin akademik yayın organı olarak yayın hayatını sürdürmekte ve uluslararası hakemli bir dergi kimliğiyle yoluna devam etmektedir.

Derginin sahipliğini Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi adına rektör, Prof. Dr. Erbuğ Çelebi, editörlüğünü Doç. Dr. Mihrican Aylanç, koordinatörlüğünü ve teknik yönetmenliğini ise kurucusu Metin Turan sürdürmektedir.

Dergi; ESCI, Scopus, MLA, EBSCO ve TR-Dizin gibi önemli indekslerde taranmakta; açık erişim politikası doğrultusunda Creative Commons lisansıyla yayınlanmaktadır. Çift kör hakemlik sistemi, etik kurul zorunluluğu ve titiz ön değerlendirme süreçleriyle akademik standartlarını korumaktadır .

Bu Sayıda Neler Var?

Folklor edebiyat’ın 125. sayısında, 14 araştırma makalesi ve 2 kitap tanıtım yazısı yer alıyor. Sayının genel karakteri, kültürel belleği farklı kuramsal perspektiflerle yeniden okumaya yönelmiş özgün ve disiplinlerarası çalışmalardan oluşmasıdır.

Jungçu Perspektiften Zeybekler

Pelin Elcik Yorgancıoğlu’nun çalışması, zeybeklik kültürünü Carl Gustav Jung’un kolektif bilinçdışı ve arketip kavramları üzerinden yorumlamaktadır. Zeybekleri yalnızca tarihsel ya da sosyolojik bir olgu olarak değil; “kahraman”, “asi”, “gölge” ve “dağ” arketipleri bağlamında kolektif hafızanın bir tezahürü olarak ele alan bu makale, folklor araştırmalarına kuramsal derinlik kazandırmaktadır.

Deli Dumrul’da Mizah ve Toplumsal Düzen

Elif Şahin’in makalesi, Dede Korkut anlatılarından Duha Koca Oğlu Deli Dumrul hikâyesini mizah kuramları ışığında çözümleyerek, mizahın toplumsal düzeni yeniden kurma işlevini ortaya koymaktadır.

Mevlâna’da Müzik ve Hermeneutik

Fulya Soylu Bağçeci ve N. Oya Levendoğlu, Mevlâna Celaleddin Rumi’nin eserlerinde müzik, fenomen ve logos kavramlarını hermeneutik bir okumayla inceleyerek tasavvufi düşüncenin estetik boyutuna yeni bir yaklaşım sunmaktadır.

Hikâyet-i Râziye ve Kahramanın Yolculuğu

Nursel Uyanıker’in çalışması, 1576 tarihli yazma bir metinden hareketle tasavvufi düşünce içinde bilge kadın figürünü ve kahramanın manevi yolculuğunu karşılaştırmalı biçimde analiz etmektedir.

Klara ile Güneş Romanının Ritim Analizi

Emrah Peksoy, Kazuo Ishiguro’nun Klara ile Güneş romanını Henri Lefebvre’in ritim analizi perspektifinden inceleyerek modern bireyin mekânsal deneyimini çözümlemektedir.

Klasik Türk Şiiri ve Geleneksel Seyirlik Oyunlar

Kürşat Şamil Şahin’in makalesi, klasik Türk şiirinin sözsüz geleneksel seyirlik oyunlarla ilişkisini kültürel miras aktarımı bağlamında değerlendirmektedir.

Üçüncü Mekân: Kafe ve Kahvehane

Erkan Solmaz, Onur Bayrakcı ve Yalçın Kahya’nın Bandırma örneklemine dayalı çalışması, “üçüncü mekân” kavramı bağlamında kafe ve kahvehane kültürünü karşılaştırmakta; kahvehanelerin ataerkil ve geleneksel yapısını, kafelerin ise popüler kültür kodlarını yansıttığını ortaya koymaktadır.

Diaspora ve Mutfak Kültürü

Hasan Güler’in Paris’teki Türk mahallesini inceleyen araştırması, diaspora koşullarında mutfak kültürünün kimlik inşasındaki merkezi rolünü vurgulamaktadır.

Sennur Sezer’de İkonografik Bellek

Ebru Özgün, Zeynep Ertuğrul ve Çiğdem Kara, Sennur Sezer’in şiirlerinde görsel betimi ve anı ikonografisini analiz ederek şiirin disiplinlerarası doğasını ortaya koymaktadır.

Ekolojik Etik ve Hikmet Birand

Nesrin Mengi, Hikmet Birand’ın denemelerinde ekolojik etik anlayışını çözümleyerek Türk edebiyatındaki çevreci duyarlılığı gündeme taşımaktadır.

Murathan Mungan Üzerine

Gül Şebnem Tutal ve Fatma Demet Aykal ile Enser Yılmaz’ın iki ayrı çalışması, Murathan Mungan’ın edebi evrenini; Mardin kültürü ve Künstlerroman bağlamında incelemektedir.

Karay Türklerinde Ad Verme

Emine Atmaca ve Reşide Gözdaş, Karay Türklerinde çocuklara ad verme geleneğini inceleyerek kültürel sürekliliğin izlerini sürmektedir.

Dede Korkut’un Çevirileri

Bilge Metin Tekin ve Zeynep Kayacık, Dede Korkut Hikâyeleri’nin İngilizce ve İspanyolca çevirilerinde Türk kültürünün nasıl yansıtıldığını analiz etmektedir.

Bu sayıda iki önemli kitap tanıtımı yer almaktadır:

• Rami İlsever’in Rus Seyahatnamelerinde Osmanlı Toplumu ve Türk İmgesi
• Damla Topbaş’ın Erkeklik Krizi: Aldatılan Erkekler – Aldatan Kadınlar

Her iki tanıtım yazısı da güncel tartışmalara katkı sunan eleştirel değerlendirmeler içermektedir.

Sayının Özgünlüğü ve Katkısı

Bu sayı, hem geleneksel anlatıları hem modern metinleri; hem yerel kültürü hem küresel tartışmaları bir araya getiren bütüncül bir akademik panorama sunmaktadır.

Kuruluşundan bu yana istikrarlı bir yayın çizgisi izleyen folklor/edebiyat, 125. sayısıyla yalnızca bir sürekliliğin değil; aynı zamanda yenilikçi bir akademik ufkun temsilcisi olduğunu da göstermektedir. Bilimsel titizlik, etik duyarlılık ve açık erişim ilkesi doğrultusunda yayınlanan bu sayı, halkbilimi, edebiyat ve antropoloji alanlarında çalışan araştırmacılar için önemli bir başvuru kaynağı niteliğindedir.

folklor/edebiyat’ın 125. Sayısı, kültürel hafızanın geçmişten bugüne uzanan katmanlarını çözümleyen, özgün metodolojilerle zenginleşmiş ve akademik dünyaya kalıcı katkılar sunan bir sayı olarak literatürdeki yerini almaktadır.

Derginin tüm sayılarına ücretsiz 

www.folkloredebiyat.org adresinden erişilebilir.