Varlık dergisinin Mart 2026 sayısı çıktı.

Bültenden:

Bu ayki dosya konumuz, “Barış: Yanıtsız Çağrı”. Dosyamıza katkıda bulunan yazarlarımız ise Hüseyin Köse, Tuba Pırlant Yılmaz, Ayşe F. Kubilay, Josef Kılçıksız.

Dosya: “Barış: Yanıtsız Çağrı” – Hüseyin Köse, Tuba Pırlant Yılmaz, Ayşe F. Kubilay, Josef Kılçıksız

Yazı: Kutsal Annenin Doğuşu ve Çöküşü (Gülüş Türkmen) – Müzik Sanatı: Canan Leslie Anderson ile Söyleşi (Fatma Berber) – Buket Uzuner ve Doğa (Lütfi Özgünaydın) – Anlamın Sınırlarına Doğru (Zehra Betül Yazıcı) – Elçin Sevgi Suçin Şiirinde Öznenin Çoğulluğu (Samet Polat) – Resim Sanatı: Çiğdem Aky ile Söyleşi (Ali Hıdır Eligüzel) – Tiyatro Sanatı: “Büyük Romulus” (Mehmet Konuk) – Habip Aydoğdu: Kırmızıya Kafa Tutan Siyah (Mine Bican) – Ah Şu İkinci Yeni’nin Non-Figüratif Atonalliği (Atanur Memiş) – ‘Beni Görün’ Diye Bağırdı ve Hemen Karanlıklara Geri Döndü (Enis Akın) – Türkçe Günlükleri (Feyza Hepçilingirler) – Rüzgâr Odası (Yavuz Özdem) – Yeni Şiirler Arasında (Şeref Bilsel) – Yeni Öyküler Arasında (Jale Sancak)

Şiir: Arife Kalender, Yusuf Alper, Emrullah Alp, Ayşe Görkem Kozanoğlu, Kardelen Yıldırım, Can Ülgen, Zümral Koyuncu, Beril Uygun, Musa Kara

Öykü: Cihan Değer, Mezide Yılmaz

Desen: Melike Kılıç

Kitaplar Arasında: Emine Onaran İncirlioğlu ile “Ermenistan’dan Dost Anlatıları” Üzerine Söyleşi (Selma Özhan) – “Akıl Almaz Olanı Anlatma Girişimi” – Dag Solstad (Ali Bulunmaz) – “Olmayacak Şeylerin Romanı” – Hürer Ebeoğlu (Değer Tuncel) – Asil Çam ile “Yaşanacak Bir Yer Olsun” Üzerine Söyleşi (Burak Şamil Çakır) – “Şair Şiire Karşı” – Önder Birol Bıyık (Sabit Kemal Bayıldıran) – Anıl Çetinel Örselli ile “Bizi Yalan Bil” Üzerine Söyleşi (Burçin Laçin Altay) – “Sokağın Kini Yok” – Ömer Turan (Attila Aşut) – Şiire Dair Güncel Meseleler (Ersun Çıplak) Edebiyattan resme, felsefeden sanat tarihine, fotoğraftan sinemaya geniş bir alanda yazılar, söyleşiler yayımlayan Varlık bu ay da Resim Sanatı, Tiyatro Sanatı, Müzik Sanatı, Türkçe Günlükleri, Yeni Şiirler / Öyküler Arasında köşeleri ve yeni kitapların tanıtıldığı Kitaplar Arasında bölümüyle okurlarıyla buluşuyor.

Editörden

Varlık’ın Mart 2026 sayısının dosya konusu, “Barış: Yanıtsız Çağrı”. Dosyamıza katkıda bulunan yazarlarımız ise Hüseyin Köse, Tuba Pırlant Yılmaz, Ayşe F. Kubilay, Josef Kılçıksız.
Hüseyin Köse, “Hayatı Rüyadan Arındıran Savaş Fikri” başlıklı yazısında şiddetin ve yıkım arzusunun modern kültür endüstrisi, felsefe ve edebiyatta nasıl “sürdürülebilir” bir dramatik kurguya dönüştürüldüğünü ortaya koyuyor. Barthes’ın değindiği deterjan reklamındaki “%1’lik bakteri” metaforundan hareketle canavarın, düşmanın veya ötekinin tam olarak yok edilmeyip sistemin meşruiyetini korumak adına her daim bir sızıntı payıyla hayatta tutulduğunu ileri sürüyor. Sinemada yabancı ve canavar arketiplerinin toplumsal korkuları nasıl tetiklediğini incelerken Hobbes’un “insan insanın kurdudur” ifadesi ile Kant’ın etik temelli “ebedi barış” tasarısı arasındaki gerilimi tartışmaya açıyor. Kristeva’nın Céline üzerine analizleri aracılığıyla; savaşın, iğrençliğin ve çürümenin insan ruhundaki karanlık dehlizleri nasıl inşa ettiği üzerinde duruyor. Barışın sadece bir ateşkes değil, kökensel bir bilgelik ve ahlaki bir farkındalıkla dizginlenmesi gereken yıkım arzusuyla hesaplaşmak olduğunu söylüyor.
Tuba Pırlant Yılmaz, “Ertelenen Barış ve Ötelenen Yaslar” başlıklı yazısında Judith Butler’ın “yas tutulabilirlik” kavramı üzerinden barışın etik ve politik imkânlarını araştırıyor. Bazı hayatların daha ölmeden “kaybedilebilir” ilan edildiği, bazılarının ise kamusal yasın nesnesi bile olamadığı bir dünyada şiddetin yas hiyerarşisiyle meşrulaştırıldığını vurguluyor. Mülteciler, işçiler ve ötekileştirilen tüm kimliklerin uğradığı sembolik silinmenin, fiziksel şiddetten önce başladığına dikkat çekiyor. Levinas’ın ötekinin yüzü ve Derrida’nın konukseverlik hakkındaki düşüncelerine başvurarak barışı öznenin kendi otonomi yanılsamasından vazgeçip başkasına olan ontolojik bağlılığını ve kırılganlığını kabul ettiği bir süreç olarak tanımlıyor. Barışın ancak tanınmayan kırılganlıkların görünür kılınması ve yasaklanmış yasların kamusal alana taşınmasıyla sağlanabileceğini ileri sürüyor.
Ayşe F. Kubilay, “Vietnam’dan Gazze’ye Mitolojiler” başlıklı yazısında Graham Greene’in Sessiz Amerikalı ve J.M. Coetzee’nin “Vietnam Projesi” metinleri odağında sömürgeciliğin etik anatomisini çıkarıyor. Tehlikeli masumiyeti, tükenmiş vicdanı ve itaatkâr bürokratı temsil eden karakterlerden hareketle Vietnam’dan Gazze ve Sudan’a uzanan süreçte trajedinin nasıl tekerrür ettiğini sorguluyor. İncelemesini Edward Said’in oryantalizm teorisiyle destekleyerek Batı’nın “iyi niyet” maskesi altında yürüttüğü müdahalelerin aslında bir halkın hem toprağını hem de kelimelerini işgal eden yıkıcı birer mite dönüştüğünü vurguluyor. Tukidides’in “çıkarlar başlayınca ahlak biter” saptamasını günümüzün vekâlet savaşlarına bağlayarak, Gazze harabelerinde hüküm süren körlüğü teşhir ediyor. Barış ve özgürlük insanın başkalarının yazdığı mitlerin içinde kaybolmadan hakikati yeniden inşa etme cesareti göstermesiyle mümkündür, diyor.
Josef Kılçıksız, “Kolektif ve Öznel Erincin Tılsımlı Kelimesi: Barış”ın sadece savaşın yokluğu (negatif barış) değil, Spinoza’cı anlamda bir “zihinsel tutum ve erdem” olduğunu ama modernitenin barışı çoğu zaman yeni savaş haklarını meşrulaştıran bir aygıta dönüştürdüğünü savunuyor. Antik Yunan’ın mitolojik savaş anlatılarından Kant’ın asimptotik ebedi barış idealine, Hobbes’un toplum sözleşmesinden Marksist sınıfsal perspektife uzanan geniş bir sahada barışın imkânını sorguluyor. Dil düzeyinde hüküm süren bir iç savaş halini teşhis ediyor. Militaristleşmiş ve kaba eril bir dilin, Lacancı simgesel düzenin katı yasası içinde barışı nasıl askıda bıraktığını vurguluyor. Barış ancak politik dilin dışladığı olguları hakikatiyle adlandırma cesaretiyle ve toplumun radikal bir “şiddet detoksuna” girmesiyle mümkün olabilir, diyor.
Nisan sayımızda buluşmak ü