istanbulberlin (İstanbul) ve Quartier am Hafen (Köln), bu yıl “Seyir Quartier” adlı edebiyat konukevi programını başlattı.
Türkiyeden yazarlara, altı hafta boyunca Köln’de yaşama, çalışma ve ağ kurma fırsatı sunmaya odaklanan üç bölümlük bir konaklama programı geliştirildi. Bu program, önümüzdeki yıllarda Köln ve İstanbul’un edebiyat çevreleri arasındaki ilişkileri daha da derinleştirmek ve bu ilişkinin her iki şehirde de görünürlüğünü sağlamak amacıyla oluşturuldu.
“Seyir” kelimesinin bir rotayı takip etme, ilerleme ve temaşa anlamları var, “Quartier” ise, belirli bir alan anlamıyla hem Köln ve İstanbul’un birbirine bağlı edebiyat çevrelerini yansıtıyor hem de yolculuğun limanını, yani Quartier am Hafen’da bulunan konuk evini işaret ediyor.
Seyir Quartier, bu dünyaları birleştirirken ilham ve gelişim için bir alan sunuyor. Program birbiriyle bağlantılı ve art arda üç bölüm hâlinde önce Köln’de, ardından İstanbul’da ve tekrar Köln’de gerçekleşerek tüm yıla yayılıyor.
Bültenden:
Bölüm 1: Türkiyeden bir yazar Köln’e gidiyor (Sonbahar Dönemi)
Bölüm 2: Köln’den edebiyat alanında bir küratör İstanbul’a geliyor (Kış Dönemi)
Bölüm 3: Türkiyeden bir yazar Köln’e gidiyor (İlkbahar Dönemi)
Bölümler arasında işbirliği desteklenmektedir. Tüm konuklar, altı haftalık konaklama süresince burs alırlar ve seyahat masrafları karşılanır. Seyir Quartier, vize başvurusu ve ilgili lokasyonda ağ oluşturma konusunda destek sağlar.
Konuklarla birlikte, atölye çalışmaları, etkinlikler, sergiler vb. içerebilen, onlara özel bir program düzenlenir.
Projenin hedefleri:
- Türkiyeden yazarların Alman edebiyat sahnesinde görünürlüklerini ve ağ oluşturma fırsatlarını desteklemek;
- Edebiyat alanında küratörlerin seçilmesi ve yazarlarla işbirliği yapmaları yoluyla, rezidans süresinin ötesinde sürdürülebilir bir değişim ve görünürlük sağlamak;
- Erişilebilir aracılık formatları yoluyla her iki şehrin edebiyat sahnelerini kariyerinin başındaki yazarlara açmak;
- Dil engelini aşarak edebiyatı deneyimlemeyi mümkün kılmak.
Seyir Quartier İlk Yazarını Köln’de Ağırladı
Zelal Dicle Baz, Seyir Quartier’nin 1. Bölümü’nün ilk bursiyeri oldu ve Köln’de altı hafta geçirdi. Çeşitli edebiyat ağlarına katılmanın ve etkinlikleri takip etmenin yanı sıra, Baz, Köln-Mülheim Kulturbunker’de bir atölye çalışması düzenledi ve Duisburg Essen Üniversitesi’nde Profesör Yasemin Dayıoğlu-Yücel’in Çağdaş Edebiyat seminerine katıldı. Ayrıca Köln Edebiyat Evi’nin “ve diğer Edebiyat Kafe”sine konuk oldu.
“Liebe auf den letzten Blick” (Son Bakışta Aşk) başlıklı kendi sergisini küratörlüğünü üstlendi ve bu sergide Quartier am Hafen’da kendi metinleriyle babasının fotoğraflarını birlikte sergilendi. Kaldığı süre boyunca, öykü kitabı “Misafir Evinde Ölmek”ten (Almanca: Sterben im Gästehaus) dört öyküsü Almancaya çevrildi ve Baz ilk romanı “Yaz”ı tamamladı.
Programın İkinci Bursiyeri Luisa Ringel Ocak Ayında İstanbul’da Etkinlikler Düzenleyecek
Luisa Ringel, Köln’de yaşayan bir etkinlik organizatörü ve edebiyat/kültür festivalleri küratörüdür. Uluslararası edebiyat festivali lit.COLOGNE kapsamında lit.COLOGNE POP’un prodüktörlüğü dahil olmak üzere, edebi formatlar geliştirmiş ve uygulamıştır. Ayrıca, Köln’deki Keup Caddesi’ndeki ırkçı saldırıyı anmak için 2024 BİRLİKTE Kültür Festivali’nin kolektif küratöryel ekibinde yer almıştır. Özellikle BİRLİKTE ile yaptığı çalışmalar, Türkiye ve Almanya arasındaki diyaloğu güçlendirme ve edebi mekânların karşılaşma, hatırlama ve direniş için taşıdığı gücü görünür kılma konusundaki kararlılığını vurgulamıştır.
Aralık 2025 – Ocak 2026 tarihleri arasında Seyir Quartier programının ikinci bursiyeri olarak İstanbul’da bulunmaktadır ve “Kırılganlık ve Güç Hikayeleri” başlıklı bir etkinlik serisi düzenleyecektir.
Kırılganlık ve Güç Hikayeleri: Onarıcı Bir Diyalog
Seyir Quartier Programı, Türkiye’den iki yazarın Köln’e seyahat etmesini mümkün kılarken, karşılığında bir Alman edebiyat küratörünü İstanbul’da bir ağırlayarak proje bölümlerini birbirine bağlar. Programın bu ilk edisyonunda Türk yazar Zelal Dicle Baz, Alman edebiyat küratörü ve akademisyen Luisa Ringel ile bir araya gelmekte; birlikte edebi formatlar geliştirip hayata geçirerek Köln ve İstanbul’daki edebiyat sahneleri arasında kalıcı bağlar kurmaktadırlar.
Etkinlik serisi, Onarıcı Okuma yaklaşımını disiplinlerarası bir kültürel pratik olarak ele alarak; özellikle Alman-Türk göç deneyimi, kuşaklar arası travma ve kadın özneliği bağlamında duygusal onarımı ve dayanıklılığı teşvik etmeyi amaçlar. Edebi çözümlemeyi, kişisel ve kolektif onarım ile direnişin sanatsal ifadeleriyle bir araya getirir.
SÖYLEŞİ VE OKUMA:
“Kırılganlık ve Güç Hikâyeleri: Onarıcı Bir Diyalog“
Edebiyatın İyileştirme Potansiyeli Üzerine
TARİH: 10.01.2026
SAAT: 15:00 – 16:00 + Soru Cevap
YER: Tarih Edebiyat Sanat Kütüphanesi (TESAK)
Caferağa, Rıhtım Cd. No:2 D:3 Kadıköy
KONUŞMACILAR: Yazar Zelal Dicle Baz ve Edebiyat Araştırmacısı Luisa Ringel
Söyleşi İngilizce yapılacak ve Türkçe çeviri sağlanacaktır.
Edebi metinlerin altında neler yattığını yalnızca ortaya çıkarmanın ötesine geçmenin yolları neler? Bilgi, açıklamanın ötesinde, toplumsal ve kültürel gerçekliği nasıl kurar? Kırılganlık ve Güç Hikayeleri’nde Luisa Ringel, bu sorulara onarıcı okuma yaklaşımıyla yanıtlar arayacak ve Zelal Dicle Baz’ın seçilmiş öykülerini, yazarın kendisiyle diyalog halinde inceleyecek. Sizleri Baz’ın öykülerine evrenine ve edebiyatın nasıl bir iyileştirici potansiyeli olabileceğine dair birlikte düşünmeye davet ediyoruz.
ATÖLYE:
“Kırılganlık ve Güç Hikayeleri: Sanat Pratiğinde Onarıcı Okuma”
Türkiye ve Almanya arasındaki etkileşimi yansıtan seçili metinlere, edebi, müzikal, görsel veya performatif yanıtlar
AÇIK ÇAĞRI: Edebiyat ve sanatsal ifade ile ilgilenen herkes katılabilir.
TARİH: İlk oturum: 17.01.26
İkinci oturum: 24.01.26
ZAMAN: 12:00 – 17:00 saatleri arasında, bir kahve molasıyla
YER: Tarih Edebiyat Sanat Kütüphanesi (TESAK), Edebiyat Salonu
Caferağa, Rıhtım Cd. No:2 D:3 Kadıköy
ATÖLYE YÜRÜTÜCÜSÜ: Luisa Ringel, Zelal Dicle Baz ve Sedef İlgiç ile birlikte
Atölye İngilizce olarak gerçekleştirilecektir.
Atölyeye kayıt olmak ve detaylı bilgi için [email protected] adresine e-posta göndermek gerekmektedir.
Bu atölyede, onarıcı okuma yöntemini kullanarak Türk-Alman ilişkilerindeki kırılganlık, parçalanma ve kayıp deneyimlerini yansıtan metinlere odaklanacağız. Bu metinlerden yola çıkarak bakım ve kolektif hayal gücüne dair ortak deneyimleri ortaya çıkaracak, Türk ve Alman kültür tarihini arasındaki üçüncü alanı keşfedeceğiz.
Sizleri bu atölyeyle bu metinlere edebi, müzikal veya performatif yaklaşımlarla yanıt vererek, onarıcı okumayı disiplinlerarası bir kültürel uygulama olarak incelemeye davet ediyoruz.
30 Ocak Cuma günü 18:30’da yine TESAK Konferans Salonu’nda atölye çıktılarının sunulduğu “Kırılganlık ve Güç Hikayeleri: Onarımın İzinde Türkiye – Almanya Özelinde Bir Karşılaşma” isimli bir kapanış etkinliği düzenlenecektir.
Seyir Quartier 2026 – 3. Bölüm: Türkiyeli bir yazar için Köln’de konuk yazar programı
Seyir Quartier’nin üçüncü bölümünde, Türk bir yazar Köln’de 6 Mart 2026’dan itibaren altı hafta boyunca konuk edilecek. Açık çağrımız 31 Aralık tarihi itibariyle sona erdi. Küratör ve yazar Didem Yazıcı, öğretim üyesi, editör ve çevirmen Şebnem Sunar ve yazar Selim Özdoğan’dan oluşan bağımsız jürimize ilk bursiyerimiz Zelal Dicle Baz’ın katılımıyla alınacak karar Ocak ayı ortasında ilan edilecek.
Bu proje RheinEnergie Stiftung Kultur, Köln Belediyesi ve Stiftung Kunstsalon’un desteğiyle, istanbulberlin ve Quartier am Hafen tarafından düzenlenmektedir.
Proje Partnerleri:
Frankfurter Buchmesse, Land in Sicht e.V., Verein zur Förderung der Städtepartnerschaft Köln – Istanbul e.V., NEOLA art projects e.V., Kulturbunker Köln-Mülheim, das “andere” Literaturcafé, Portiko Okumaları, Yapı Kredi Kültür Sanat, Urban Cafe
