Turnalar Dergisinin 104. sayısı çıktı.
Bültenden:
Uluslararası Türk Dili, Çeviri, Kültür ve Edebiyat Dergisi Turnalar, Ekim–Kasım–Aralık 2026 tarihli 104. sayısıyla okurlarıyla buluşuyor. Yayın yaşamının 28. yılında KIBATEK Vakfı tarafından yayımlanan dergi, Kıbrıs’tan Balkanlara, Anadolu’dan Kore’ye, İran’dan Rusya’ya, Polonya’dan Almanya ve Fransa’ya uzanan bir içerik sunuyor. Şiir, öykü, inceleme, deneme, anı ve kitap değerlendirmelerinin buluştuğu yeni sayıda kültürel bellek, toplumsal değişim, emek, kadın ve insanın yaratıcı varoluşu öne çıkıyor.
Genel yayın yönetmenliğini Metin Turan’ın, editörlüğünü Prof. Dr. Mehmet Çevik’in üstlendiği Turnalar, farklı dillerden çevirilerle Türkçe edebiyatın karşılaşma alanını genişletiyor. Yeni sayı, yazınsal üretim ile araştırmayı aynı zeminde buluştururken, gündelik yaşamdan toplumsal tarihe uzanan sorulara yer açıyor. Farklı kuşaklardan şair ve yazarların katkıları, yerel deneyimlerin başka kültürlerle kurduğu ilişkileri izleme olanağı sağlıyor. Edebiyatın hatırlama, sorgulama ve anlamlandırma gücü, sayının farklı bölümlerini birbirine bağlıyor.
Sayının açılışında Abdülkadir Budak’ın “En Nihayet…” şiiri yer alıyor. Kentleşmenin insan ilişkilerinde yarattığı aşınmayı, yitirilen değerleri ve gündelik hayatın sahicilik arayışını işleyen şiir, okuru bugünün yaşam biçimleri üzerine düşünmeye çağırıyor. Zeki Z. Kırmızı’nın “Abdülkadir Budak Şiiri” başlıklı incelemesi de şairin dünyasını doğa, kent, insan, dil ve zaman eksenlerinde değerlendiriyor. Böylece Budak’ın şiiri, yaratıcı metinle eleştirel okumanın birbirini tamamladığı bir çerçevede ele alınıyor.
Kıbrıs Türk edebiyatı, yeni sayının belirgin odaklarından birini oluşturuyor. Metin Turan, Hikmet Afif Mapolar’ın Şantöz romanını iktidar, gündelik hayat ve toplumsal çözülme bağlamında inceliyor. Girne’nin sokakları, eğlence mekânları ve insan ilişkileri üzerinden sömürge döneminin toplumsal dokusunu değerlendiren yazı, romanın kültürel bellek açısından taşıdığı değeri tartışıyor. Prof. Dr. Grażyna Zając’ın “Krakov’dan Bir Ada’nın Hafızasına” başlıklı katkısı ise Kıbrıs Türk edebiyatını merkez ve çevre kalıplarının ötesinde okumaya yöneliyor.
Prof. Dr. Bilal Sambur, “Güzelliğin Ontolojisi: İnsanın Dünyaya Yeni Bir Dünya Ekleme Tecrübesi” başlıklı yazısında güzelliği insanın yaratıcılığı ve varoluşuyla birlikte düşünüyor. Prof. Dr. Eunkyung Oh, Osman Şahin’in “Ustahmet Çeliği” öyküsünü ele aldığı incelemesinde teknoloji ile emek arasındaki gerilime odaklanıyor. Orhan Aytuğ Tolu ise Türkân İldeniz’in şiirlerinde kadının sesini, eril tahakküme karşı direnişi ve toplumcu kurtuluş arayışını değerlendiriyor. Bu çalışmalar, estetik deneyimin toplumsal koşullarla ilişkisini farklı açılardan tartışmaya açıyor.
Çeviri metinler, derginin uluslararası niteliğini güçlendiriyor. Gérard Pfister’in Aytekin Karaçoban tarafından Türkçeye çevrilen “Nesne Şiir” denemesi, sözcükler ve sessizlik arasındaki ilişkiye eğiliyor. S. V. Levikin, G. V. Kazaçkov ve N. P. Levikina’nın Birsen Karaca tarafından Rusçadan çevrilen çalışması, “step” teriminin kökenine ilişkin bir hipotez üzerinden bozkıra ait kavramların gelişimini inceliyor. Aysen Ritzauer’in Türkçeye kazandırdığı Michaela Thunemann şiiri de bu kültürlerarası buluşmaya katılıyor.
Bellek ve kültürel çoğulluk, Fehmiye Çelik Bostancı’nın İsmail Gümüş’ün Boşnak Türküsü kitabından hareketle yazdığı değerlendirmede Balkanların göçleri, acıları ve türküleriyle karşılık buluyor. Dr. Solmaz Karabaşa’nın “Tesadüfi Etnografi” yazısı, Kaz Dağları çevresindeki anlatılar, mezarlıklar ve sözlü kültür unsurlarını kayda geçiriyor. Nihat Taydaş’ın “Ejderha” başlıklı çalışması ise bu mitolojik imgenin Doğu ve Batı kültürlerinde kazandığı anlamları inceliyor. Halk anlatıları, simgeler ve sözcükler, sayıda kültürel aktarımın farklı yollarını temsil ediyor.
Öykü bölümünde Suat Ilgaz’ın “Altmış Yıllık Yüzbaşı”, Celal İlhan’ın “Babamın Beyaz Atları” ve Mehmet Oral’ın “Üç Yaşam” adlı metinleri bulunuyor. Reza Kazami’nin Solmaz Arzili tarafından Farsçadan çevrilen öyküsü de çocukluk, kırılganlık, özgürlük ve hayal gücünü şiirsel bir anlatımla buluşturuyor. Hicran Aslan, Tahsin Şimşek, Bahare Qızıllı, Burçin Laçin Altay, Zümral Leyla Cengiz, Arzu Kaya, Mehmet İş, Âba Müslim Çelik, Burak Doğan, Gökhan Oskay, Gülsüm Işıldar, Sevgi Vural, Eren Şahin ve Meltem Güdemezoğlu şiirleriyle sayıya katkı sunuyor.
Turnalar, İlhan Cem Erseven’i aramızdan ayrılışının üçüncü yılında Şafak Sun’un yazısıyla anıyor. KIBATEK’in kurucuları arasında bulunan Erseven’in kuruma verdiği emek, ortak kültür belleği içinde değerlendiriliyor. Özge Gökbulut Özdemir’in “Zamana Karşı Bir Resim/Zamana Karşı Bir Şiir” yazısı ise Bedri Karayağmurlar’ı konu alıyor. Kitap değerlendirmelerinde Melisa Öztürk, Melih Duygulu’nun Cumhuriyet ve Müzik kitabını; Lina Yalınçay, Dağlar Sonra Oynadı Yerinden’i ele alıyor. Yeni sayı, edebiyatın çok sesli dünyasında düşünmek, hatırlamak ve farklı deneyimlerle karşılaşmak isteyen okurlara sesleniyor.
Üç ayda bir yayımlanan derginin bu sayısı, araştırma yazılarının düşünsel yoğunluğunu şiir ve öykünün duygu dünyasıyla bir araya getiriyor. Kıbrıs’ın gündelik hayatından Balkanların göç belleğine, bozkır terminolojisinden Cumhuriyet’in müzik serüvenine uzanan içerik, okura farklı alanlar arasında bağ kurma fırsatı sunuyor. Çeviriler ve incelemeler, dilin taşıdığı deneyimlerin ortak sorular etrafında yeniden okunmasına katkıda bulunuyor.
Bilgi ve iletişim: [email protected]
www.kibatek.org.tr
