Çağdaş Macar edebiyatının en önemli yazarlarından Péter Nádas, 26 Ağustos sabahı Gombosszeg’deki evinde hayatını kaybetti. Kossuth ve József Attila ödüllü yazar 83 yaşındaydı.

Macar edebiyatının dünyaca tanınan yazarlarından Péter Nádas hayatını kaybetti. Yazarın ölüm haberi, ailesinin isteği üzerine resmi sosyal medya hesabından yapılan açıklamayla duyuruldu. Açıklamada Nádas’ın 26 Ağustos 2026 sabahı saat 08.00’de Gombosszeg’deki evinde yaşamını yitirdiği belirtildi. Aile, yeni bir açıklama yapılana kadar basın ve okurlardan mahremiyet talep etti.

1942’de Budapeşte’de doğan Nádas, edebiyata geçmeden önce foto muhabirliği ve gazetecilik yaptı. İlk kitabı A Biblia (İncil) 1967’de yayımlandı. Daha sonra roman, öykü, deneme, tiyatro ve anı türlerinde eserler verdi.

Anıla Kitabı ile dünya edebiyatına açıldı

Nádas’ın uluslararası edebiyat çevrelerinde tanınmasını sağlayan en önemli eserlerinden biri, 1986’da yayımlanan Emlékiratok könyve (Anılar Kitabı) oldu. Yazarın 1973’ten itibaren üzerinde çalıştığı roman, hafıza, beden, arzu ve Avrupa tarihini birbirine bağlayan çok katmanlı yapısıyla çağdaş Avrupa romanının önemli eserleri arasında kabul edildi.

Nádas’ın bir diğer başyapıtı Párhuzamos történetek ise yaklaşık yirmi yıllık çalışmanın ardından 2005’te yayımlandı. Üç ciltten oluşan roman, bireysel hayatlarla 20. yüzyıl Avrupa tarihini birbirine bağlayan geniş anlatısıyla Nádas’ın edebiyat anlayışının doruk noktalarından biri olarak değerlendirildi.

Yazarın eserlerinde hafıza, beden, cinsellik, aile, tarih ve bireyin geçmişle ilişkisi öne çıktı. Nádas, kişisel deneyim ile toplumsal ve tarihsel hafızayı iç içe geçiren anlatımıyla yalnızca Macar edebiyatının değil, çağdaş Avrupa edebiyatının da en özgün isimlerinden biri olarak görüldü.

Nobel adayları arasında anılıyordu

Nádas, uzun yıllar boyunca Nobel Edebiyat Ödülü için adı geçen yazarlar arasında yer aldı. Eserleri çok sayıda dile çevrilen yazar, özellikle Almanya başta olmak üzere Avrupa edebiyat çevrelerinde büyük bir saygınlık kazandı. Avusturya Edebiyat Devlet Ödülü de dahil olmak üzere çok sayıda uluslararası ödül aldı; Macaristan’da ise Kossuth ve József Attila ödüllerine layık görüldü.

Nádas, 1984’ten bu yana yaşadığı Gombosszeg’de yazmayı sürdürdü. 1993’te geçirdiği kalp krizi ve ölümle yüzleşmesi, daha sonra Saját halál adlı eserine dönüştü. 2017’de yayımlanan Világló részletek ise kişisel hafıza ile 20. yüzyıl tarihini buluşturan kapsamlı bir anı kitabı oldu. Nádas’ın son kitaplarından Rémtörténetek 2022’de, Halott barátaim ise 2025’te yayımlandı.

Türkçede Péter Nádas

Péter Nádas’ın Türkçede yayımlanmış üç kitabı bulunuyor. Nádas’ın başyapıtlarından Anılar Kitabı, Erdal Şalikoğlu çevirisiyle Everest Yayınları tarafından 2025’te yayımlandı. 696 sayfalık romanın Türkçe ilk baskısı Haziran 2025’te okurla buluştu. Hafıza, arzu, kimlik ve tarihin birbirinin içine geçtiği eser, Nádas’ın Avrupa edebiyatındaki yerini belirleyen temel yapıtlarından biri kabul ediliyor.

Yazarın Ölümle Baş Başa adlı kitabı Gün Benderli çevirisiyle Can Yayınları tarafından 2013’te Türkçeye kazandırılmıştı. Nádas’ın ağır kalp krizinin ardından yaşadığı ölüm sınırı deneyiminin izlerini taşıyan kitap, yaşam, beden ve ölüm üzerine en kişisel metinlerinden biri. Nádas’ın Türkçedeki bir diğer eseri Bir Aile Romanının Sonu da Gün Benderli çevirisiyle Can Yayınları tarafından 2014’te yayımlandı. 1950’lerin Macaristan’ında bir çocuğun parçalanan aile dünyasından hareket eden roman; aile belleği, korku, ihanet ve totaliter düzenin gündelik hayat üzerindeki izlerini anlatıyor.