Yeni ve sarsıcı bir yaklaşım… Shakespeare: Haset Tiyatrosu

Ağustos 26, 2026

Yeni ve sarsıcı bir yaklaşım… Shakespeare: Haset Tiyatrosu

René Girard’ın Shakespeare: Haset Tiyatrosu adlı kitabı Alfa Kitap tarafından Türker Koruk çevirisiyle yayımlandı.

Tanıtım bülteninden:

ALFA Yayınları, Fransız antropolog ve filozof René Girard‘ın başyapıtlarından biri olan Shakespeare: Haset Tiyatrosu adlı eseri okurlarla buluşturmanın gururunu yaşıyor. Türker Körük‘ün özenli çevirisiyle raflardaki yerini alan bu kitap, edebiyat tarihinin en büyük dehası William Shakespeare’in eserlerine tamamen yeni ve sarsıcı bir pencereden bakıyor. Girard, kütüphaneler dolusu Shakespeare incelemesine bir yenisini eklerken, alışılagelmiş romantik ve psikolojik yorumları bir kenara bırakarak yazarın insan doğasına dair asıl keşfine, yani “mimetik arzu” ve “haset” kavramlarına odaklanıyor.
 
Kitabın merkezinde yer alan mimetik arzu kuramına göre, tiyatro karakterlerinin tutkuları ve çatışmaları sanıldığı gibi içgüdüsel veya özgün değildir; insanlar başkalarının arzuladığı şeyleri arzulamaya, yani aşkı “başkasının gözüyle seçmeye” eğilimlidir. GirardVeronalı İki Beyzade‘den Bir Yazdönümü Gecesi Rüyası‘na, Julius Caesar‘dan Troilus ve Cressida‘ya kadar pek çok komedi ve trajediyi incelerken, dostluğu nefrete dönüştüren mimetik rekabetin şeffaf paradoksunu gözler önüne seriyor. Yazar, Shakespeare‘in trajik kahramanlarının “değerler” uğruna değil, birbirlerini taklit ettikleri için aynı nesnelere yönelip çatıştıklarını ve yazarın metinlerinde bizzat kullandığı “haset” kavramının oyunların asıl motoru olduğunu kanıtlıyor.

Shakespeare: Haset Tiyatrosu, asırlardır süregelen hümanist sofulukları ve Freudcu psikanalitik teorileri yapıbozuma uğratarak yepyeni bir Shakespeare portresi çiziyor. Girard, geleneksel eleştirmenlerin yüzeysel bulup gözden kaçırdığı veya “dış engeller” efsanesinin ardına gizlediği çatışmaları, karakterlerin kendi aralarındaki mimetik krizler (Degree krizi) ve “günah keçisi” mekanizmaları üzerinden çözümlüyor. Eser, Shakespeare‘in sadece efsanevi bir oyun yazarı değil, modern filozofların, psikologların ve sosyal bilimcilerin yüzyıllar ilerisinde olan, insan ilişkilerindeki uyum ve uyumsuzluğun mimetik özünü tek başına keşfetmiş eşsiz ve modern bir düşünü olduğunu ortaya koyuyor.
 
Académie française üyesi yazar René Girard, kariyeri boyunca edebiyat ve antropoloji kesişiminde mimetizm ve kurban sorunsalı üzerine devrim niteliğinde çalışmalar yapmıştır. Yazarın ALFA Yayınları tarafından daha önce yayımlanan Dünyanın Kuruluşundan Beri Gizli Kalmış SırlarGünah Keçisi ve Şiddet ve Kutsal gibi kült eserlerinin yanına eklenen Shakespeare: Haset Tiyatrosu, hem tiyatro tutkunları hem de insan doğasının karanlık labirentlerini anlamak isteyenler için vazgeçilmez bir başvuru kaynağı olacaktır. Edebiyat eleştirisine, felsefeye ve insan psikolojisine ilgi duyan tüm okurları, Shakespeare‘in benzersiz dehasını Girard‘ın kuramının ışığında yeniden keşfetmeye davet ediyoruz.

Çağımızın en önemli edebiyat ve kültür eleştirmenlerinden René Girard, William Shakespeare’e yöneldiği bu çığır açıcı çalışmasıyla, büyük yazarın neredeyse tüm oyun ve şiirlerine dair radikal bir okuma öneriyor. Yazar, Haset Tiyatrosu’nun anahtarı niteliğindeki “mimesis” kavramını yepyeni bir yorumla ele alırken, insanlık dramasının temel taşlarından biri olarak gördüğü mimetik arzuyu Shakespeare metinlerine uyguluyor ve bugüne kadar gözden kaçmış önemli noktaları görünür kılıyor. 
“Haset Tiyatrosu hem Girard hem de Shakespeare meraklıları için berrak ve kışkırtıcı okumalar içeriyor. Yönetmen ve oyuncular için ise yepyeni sahneleme olanaklarına kapı aralıyor.”
Michael Kirwan

“René Girard, bilgeliği doğası gereği diyalogla şekillenen, yirminci yüzyılın en etkili ve en önemli düşünürlerinden biridir.”
Tyler Cowen

Yorum yapın