Turnalar Dergisi’nin 103. sayısı yayımlandı.
Bültenden:
Türkçenin ortak kültür coğrafyasını Kıbrıs’tan Anadolu’ya, Balkanlar’dan Avrasya’ya uzanan geniş bir perspektifle buluşturan Turnalar Uluslararası Türk Dili, Çeviri, Kültür ve Edebiyat Dergisi, 28. yayın yılındaki 103. sayısıyla okurlarını yine zengin ve çok katmanlı bir içerikle selamlıyor. Akademik titizliği edebî duyarlılıkla buluşturan dergi, şiirden öyküye, incelemeden söyleşiye uzanan geniş yelpazesiyle çağdaş Türk edebiyatının önemli buluşma noktalarından biri olmayı sürdürüyor.
Bu sayının dikkat çekici yönlerinden biri, belirli bir dosya konusu etrafında kurgulanmamış olmasına rağmen metinlerin ortak bir düşünsel iklimde buluşmasıdır. İnsan, doğa, bellek, tarih, kültürel kimlik ve toplumsal hafıza gibi temalar, farklı yazarların kaleminde birbirini tamamlayan yeni anlam alanları oluşturuyor. Editör yazısında da vurgulandığı gibi, iyi bir dergi yalnızca nitelikli metinleri bir araya getirmez; o metinler arasında görünmeyen bağlar kurarak yeni düşünme biçimlerine kapı aralar.
Bu sayının akademik omurgasını oluşturan yazılardan biri, Metin Turan‘ın kaleme aldığı “Yaşar Kemal’in Dağın Öte Yüzü Üçlemesini Çevreci Yaklaşım Ekseninde Okumak” başlıklı kapsamlı inceleme. Çalışma, Yaşar Kemal’in üçlemesini çevreci eleştiri kuramı ışığında yeniden değerlendirerek doğanın yalnızca bir arka plan değil; toplumsal adaletin, emeğin, yoksulluğun ve insan yazgısının kurucu unsurlarından biri olduğunu ortaya koyuyor. Türk edebiyatına güncel kuramsal yaklaşımlarla yeni okuma imkânları sunan bu inceleme, sayının en dikkat çekici akademik katkılarından biri olarak öne çıkıyor.
103. sayı yalnızca edebiyat araştırmalarıyla sınırlı kalmıyor. Esme Aras‘ın Murathan Mungan’ın izinden Çukurova’ya uzanan denemesi, Betül Mutlu ile Fulya Nuriye Osan‘ın Makber üzerine yas kuramı bağlamındaki incelemesi, Aysel Oğuz‘un Ahmet Telli’nin Yangın Yılları kitabını kırk yedi yıl sonra yeniden değerlendirdiği yazısı, Koray Feyiz‘in Haydar Ünal şiirini tarih ve bellek ekseninde ele alan çözümlemesi ile Melisa Öztürk‘ün dansın işlevlerine ilişkin disiplinlerarası çalışması, derginin düşünsel çeşitliliğini ortaya koyuyor. Bunun yanında Anadolu uygarlıkları, Semerkand nakışçılık geleneği, Kıbrıs kültürü ve Âşık Veysel üzerine yazılar da kültürel perspektifi genişletiyor. Sayının öne çıkan çalışmaları arasında Tahsin Şimşek‘in Güneşin De Bilimin De Doğduğu Yerdir Anadolu başlıklı yazısı, Anadolu’nun bilim ve uygarlık tarihindeki belirleyici rolünü tarihsel ve kültürel bir perspektifle yeniden düşünmeye davet ediyor. Yaşar Seyman, Göklerinin İzinden Bugünlere Üç Hatun başlıklı yazısında, toplumsal bellekte iz bırakan üç kadın figürü üzerinden tarih, mücadele ve kadın kimliği üzerine dikkat çekici bir anlatı kuruyor. Meltem Güler, Tanrıça Afrodit’in Adası: KIBRIS yazısıyla, mitoloji ile tarihsel ve kültürel mirası buluşturarak Kıbrıs’ın çok katmanlı kimliğini farklı yönleriyle ele alırken; Hayriye Erbaş ise ‘Karanlık Dünyanın’ Aydınlık Ozanı: Âşık Veysel Şatıroğlu Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme başlıklı incelemesinde, Âşık Veysel’i yalnızca halk şiirinin büyük temsilcilerinden biri olarak değil, Anadolu toplumunun kültürel hafızasını ve toplumsal dönüşümünü yansıtan güçlü bir düşünce insanı olarak değerlendiriyor. Bu çalışmalar, Turnalar’ın yalnızca edebî metinlere değil; tarih, kültür, sosyoloji ve medeniyet ekseninde disiplinlerarası düşünce üretimine de verdiği önemi açık biçimde ortaya koyuyor.
Şiir bölümünde ise farklı kuşaklardan çok sayıda şair aynı sayfalarda buluşuyor. Zeynep Oktay‘ın tasavvuf geleneğini çağdaş şiir estetiğiyle buluşturan şiiriyle başlayan bölüm; Aytekin Karaçoban, Şahin Yenişehirlioğlu, Osman Namdar, Serap Aslı Araklı, Aba Müslim Çelik, Senem Göksel, Berrin Akarsu, Ahmet Rıfat İlhan, Güneş Sedetaltun, Naciye Yiğitoğlu, Ulaş Durmaz ve daha birçok şairin şiirleriyle Türkçenin şiirsel imkânlarını farklı sesler üzerinden görünür kılıyor. Turnalar, tek bir poetik anlayışı değil, nitelikli şiirin çoğul yapısını destekleyen yayın çizgisini bu sayıda da sürdürüyor.
Öykü bölümünde Coşkun Eroğlu, Şahbender Korkmaz, Mojdeh Oflat, Meliha Yıldırım ve Burcu Yalçınkaya‘nın anlatıları; modern insanın yalnızlığını, kırılganlığını ve gündelik yaşamın görünmeyen ayrıntılarını farklı anlatım teknikleriyle ele alıyor. Bunun yanında Leyla Avşar ile gerçekleştirilen usta oyuncu Kerim Afşar söyleşisi ile Gülçin Tuğba Nurdan‘ın kitap tanıtım yazısı da derginin içerik çeşitliliğini artırıyor.
103. sayının görsel kimliği de ayrıca dikkat çekiyor. Kapağın desen çalışması Ayda Yöndem tarafından hazırlanırken, dergi içerisinde yer alan Aytekin Karaçoban, Şahbender Korkmaz görselleri da çevirmen ve fotoğraf sanatçısı Aysen Ritzauer imzasını taşıyor. Böylece dergi, edebiyat ile görsel sanatlar arasındaki ilişkiyi kapağından itibaren hissettiren estetik bir bütünlük sunuyor. Yine dergide Alman Çevirmenler Birliği üyesi Aysen Ritzauer’in çevirisiyle Miriam Brümmer’in şiirleri dergiye ayrı bir zenginlik kazandırıyor.
Otuz yıla yaklaşan yayın hayatıyla Turnalar, yalnızca yeni metinlerin yayımlandığı bir dergi olmanın ötesinde; akademik araştırma ile yaratıcı edebiyatı aynı zeminde buluşturan önemli bir kültür platformu olmayı sürdürüyor. Dijital çağın hızına rağmen düşüncenin derinliğini, eleştirel bakışı ve Türkçenin farklı coğrafyalardaki seslerini aynı çatı altında bir araya getiren Turnalar‘ın 103. sayısı, çağdaş edebiyat ve kültür dünyasına değerli katkılar sunan nitelikli bir yayın olarak öne çıkıyor.
Dergi ile iletişim: [email protected]
