“Mümtaz Soysal Sempozyumları” raflarda

Ocak 14, 2026

“Mümtaz Soysal Sempozyumları” raflarda

Mümtaz Soysal Sempozyumları, Kırmızı Kedi Yayınları tarafından yayımlandı.

Tanıtım bülteninden:

Laiklik Meclisi tarafından düzenlenen Mümtaz Soysal Sempozyumlarının ilki, Türkiye’de uzun süredir gündemde tutulan “yeni anayasa” tartışmalarını tarihsel, siyasal ve sınıfsal boyutlarıyla ele alan kapsamlı bir itiraz olarak kitaplaştı. “Yeni Anayasa Dayatması Üzerine Tartışmalar” başlığını taşıyan çalışma, anayasa meselesini salt teknik bir hukuk tartışması olmaktan çıkararak, rejim değişikliği iddiaları, laiklik, yurttaşlık, sosyal devlet ve emek-sermaye ilişkileri ekseninde yeniden düşünmeye çağırıyor.

Kitap, akademik bir derlemenin yanısıra güncel siyasal iklimde “sivil anayasa”, “tarihi fırsat” gibi başlıklarla sunulan girişimlerin ardındaki ideolojik ve sınıfsal yönelimi açığa çıkaran bir politik belge niteliği de taşıyor.

Laiklik Meclisi, “yeni anayasa” başlığı altında yürütülen tartışmaların, Cumhuriyet’in kurucu ilkeleriyle bağdaşmayan bir karşı-devrim sürecinin tamamlayıcı halkası olduğuna dikkat çekiyor. Laikliğin bilinçli biçimde aşındırılması, yurttaşın hak öznesi olmaktan çıkarılarak tebaa konumuna itilmesi ve sosyal devlet ilkesinin tasfiyesi, kitabın temel uyarı başlıkları arasında yer alıyor.

Sempozyumun Mümtaz Soysal’ın anısına düzenlenmesi, 1961 Anayasası’nı bugünün koşullarında yeniden tartışma ihtiyacından kaynaklanıyor. Açılış konuşmasını yapan Prof. Dr. Bilsay Kuruç, anayasanın bir “süper yönetmelik” değil, toplumun onurlu yaşam hakkını güvence altına alan bir sözleşme olduğunu vurguluyor. Kuruç’a göre laiklik, çalışma, sağlık, eğitim ve örgütlenme haklarının “kök hücresi” niteliğinde; bu haklar olmadan anayasal bir düzenin toplumsal meşruiyetinden söz etmek mümkün değil.

Kitap üç ana oturumdan oluşuyor. İlk oturumda Türkiye’de anayasal gelişmeler tarihsel bir çerçevede ele alınırken, 2010 ve 2017 referandumlarının anayasal düzende yarattığı tahribat ayrıntılı biçimde tartışılıyor. İkinci oturum, “Bugün ‘yeni anayasa’ söylemiyle hedeflenen nedir?” sorusuna odaklanarak ilk dört maddenin neden değiştirilemez olduğu ve mevcut iktidarın anayasa anlayışının meşruiyet sorunu üzerinde duruyor. Üçüncü oturumda ise laikliği, hukuku ve yurttaş haklarını aşındıran bir siyasal zeminin anayasa yapıp yapamayacağı sorusu sert bir biçimde masaya yatırılıyor.

Kitap, bugünün siyasal karanlığına karşı bir hatırlatma olmanın ötesinde, Mümtaz Soysal’ın temsil ettiği laik, kamucu ve özgürlükçü anayasa anlayışını geleceğe taşıma iddiasını da açıkça ortaya koyuyor.

Arka Kapak

Türkiye’de “yeni anayasa” söylemi, uzun süredir yürütülen rejim dönüşümünün son halkası olarak yeniden sahnede. Bu söylem, laikliğin tasfiyesi, yurttaşlığın çözülmesi, yargının yürütmeye bağlanması ve toplumsal iradenin dışlanması üzerinden kurulan yeni düzenin meşruiyet zeminini oluşturma iddiasını taşıyor. Mümtaz Soysal Sempozyumları-“Yeni Anayasa” Dayatması Üzerine Tartışmalar ise tam da bu nedenle, tarihsel bir uyarıyı kayda geçmek ve Cumhuriyet’in kurucu kazanımlarını savunmak için Laiklik Meclisi tarafından düzenlendi.

Sempozyum kitabı, Prof. Dr. Bilsay Kuruç’un Cumhuriyet’in “ilk hedefler” perspektifinden bugünün anayasal krizine açtığı tarihsel kapıyla açılıyor. Ardından Dr. Cemil Ozansü, Prof. Dr. İzzeddin Önder ve Av. Cem Alptekin; anayasanın hukuk, siyaset teorisi ve ekonomi-politik bağlamdaki dönüşümünü irdeleyerek Türkiye’de anayasal düzenin nasıl tahrip edildiğini tüm boyutlarıyla ortaya koyuyor.

Av. Dr. Başar Yaltı, Prof. Dr. Şule Özsoy Boyunsuz, Av. Doğan Erkan, Prof. Dr. Korkut Kanadoğlu, Dr. Öğr. Üyesi Ulaş Karadağ’ın katkı sunduğu ve Av. Bilgütay Hakkı Durna’nın kapanış değerlendirmesini yaptığı kitap, Cumhuriyet’in kurucu düşüncesine ve yurttaşlık onuruna sahip çıkmak isteyen herkes için vazgeçilmez bir başvuru metni.

Yorum yapın