Masthead header

Category Archives: onur uludoğan

I Latin Amerika Edebiyatı; 1960’lı ve 1970’li yıllarda sonradan “Latin American Boom” olarak adlandırılacak patlamayı yaptığında, Sander, Cem gibi yayınevleri bu patlamaya ilgisiz kalmadılar ve birkaç önemli kitabı gecikmeden dilimize kazandırdılar. İlerleyen yıllarda ise başta Erdal Öz’ün Can Yayınları olmak üzere, o dönem etkin olan yayıncıların tercihleri doğrultusunda, Latin Amerikalı yazarlar, Türkiye’de de hatırı sayılır […]

devamını oku »

I 19 Aralık 1938 Arras (Fransa) doğumlu Jean-Louis Fournier, komedyen, yazar, yönetmen, film yapımcısı, televizyon programcısı gibi sıfatlarla anılan bir isim. En bilinen işleri arasında televizyon için yapılan kısa animasyon serileri, La Noiraude ve Antivol sayılabilir. La Noiraude’de hastalık hastası bir ineğin maceraları anlatılırken Antivol’de de yükseklik korkusu olan bir kuşun başından geçenler anlatılır.  Bu […]

devamını oku »

I Sovyetler Birliği rejimi, kimi yazarları yok saymak, yazdıklarının yayımlanmasını engellemek, sürgüne göndermek hatta öldürmek konularında sabıkalı bir geçmişe sahip. Bu kapsamda; Mihail Bulgakov, Andrey Platonov, Yevgeni Zamyatin, Daniil Harms, Varlam Şalamov, Boris Pasternak, Aleksandr Soljenitsin, Vasili Grossman gibi isimlerin yanına onlarca başka isim daha ekleyebiliriz.  (Yukarıdaki paragrafta adlarını andığım yazarların uğradıkları baskı ve zulümleri […]

devamını oku »

I Kendimi, yaşamı boyunca farklı türler, müzisyenler ve gruplar keşfetmeye çalışmış iyi bir müzik dinleyicisi olmaya çalışan biri olarak tanımlayabilirim.  Plak dönemine yetişemeyen bir kuşağın üyesi olarak, seçtiğim müzikleri dinlemeye kasetle başladım. Evde teyplerde, dışarıda “küçük pil canavarları” diye niteleyebileceğim walkmanlerde yıllarca kaset dinledim. Bir nesne olarak kasetin cazibesine kapıldığım yıllar boyunca içlerinden çıkan kartonetleri […]

devamını oku »

I Arnavut yazar İsmail Kadare 1936 doğumlu. 2022 itibariyle 86 yaşındaki yazarın kırktan fazla, roman, novella ve öykü kitabı; yirmiden fazla kurgu dışı kitabı; on civarında şiir kitabı; birer tane de oyun ve senaryosu var.  Yazarın dilimize çevrilmiş kitaplarının sayısı ise on beşi bulur.  Kadare sekiz yaşındayken Enver Hoca liderliğindeki hareket iktidara gelir. Yazar, ülkeyi […]

devamını oku »

I Juniçiro Tanizaki, 1930’lu yılların ruhu ile yazdığı “Gölgeye Övgü” isimli denemesinin sonlarına doğru sözü edebiyata getirir ve şu cümleleri kurar: “… Bütün bunları yazmamın sebebi, muhtemelen edebiyatta ve sanatta hâlâ kurtarılacak bir şeyler olduğunu düşünüyor olmam. En azından edebiyat için kaybettiğimiz bu gölgeler dünyasını tekrar hatırlatmak isterim. Edebiyat denen kutsal yerin saçaklarını uzun ve […]

devamını oku »

I Memet Mehmet Andaç Mehmet Andaç Borzecki Mehmet Andaç Volkoff Mehmet Nâzım Mehmet Ran Mehmet Hikmet Nâzım Hikmet’in oğlu Mehmet Mehmet Yukarıdakiler, Nâzım Hikmet ile Münevver Andaç’ın oğullarının, kamuoyunda bilinen isimlerinin listesi. Listeyi, Sibel Oral’ın “İşitiyor musun Memet?” isimli kitabından aldım.(s. 64) Mehmet[1], annesiyle beraber Türkiye’den kaçıp Polonya’ya sığındıktan sonra, gerekli ilgiyi göremediği için babasına […]

devamını oku »

I Çağdaş Norveç Edebiyatı için dünyanın yükselen yıldızı tanımlamasını yapsam, sanırım abartmış olmam.  İskandinav polisiyeleri, türün meraklıları tarafından yıllardır kalburüstü olarak nitelenip okunurken polisiye türünün dışında kalan eserler biraz gölgede kalmış gibiydi.  Türkçedeki otuzuncu yılını dolduran ve “hepsatar” olarak niteleyebileceğim Ingvar Ambjørnsen’in Beyaz Zencileri’nden günümüze bir çizgi çekecek olursam, Jostein Gaarder, Ola Bauer, Karl Ove […]

devamını oku »

I Bugünün dünyasında “teorik olarak” da olsa şiddet tekelinin devletlerde olması gerektiği genel kabul görmüş bir durum. Devletlerin, önceden belirlenmiş kanunlar çerçevesinde “suçlu” olduğu kesinleşmiş kişileri denetimli serbestlikten idama varan bir yelpazede cezalandırması bugünün dünyasının temel taşlarından birisi olarak kabul edilir. Bu sözleşme, özellikle totaliter ve otoriter rejimlerde olabildiğince esnetilir ve rejimin başındaki kişi ve/veya […]

devamını oku »

I Faruk Duman, hiç kuşku yok ki özelde kuşağının, genelde ise Türk edebiyatının en özgün ve üretken yazarlarından. 2020 itibariyle, yirmi yılı aşan edebiyat hayatına farklı türlerde yirmiye yakın kitap sığdırabilmiş bir edebiyat insanı. Farklı türlerde eserlere imza atmasına rağmen tüm yapıtlarında yazarın kendine has üslubunun izlerini görmek mümkün. Özellikle kurmaca yapıtlarındaki doğa anlatımlarını, doğa-insan […]

devamını oku »

I Hayatlarımızın inanılmaz derecede kısıtlanmasına neden olan Covid-19 salgını başladıktan sonra geriye dönük bir tarama yaptığımızda bilim insanlarının, on yıllardan beri insanlığı, genelde endüstriyel hayvancılıkla özelde de Güneydoğu Asya ülkelerindeki canlı hayvan pazarlarıyla ilgili uyardıklarını fark ettik. 2000’li yıllardan itibaren ardı ardına gündeme gelen, Sars, Mers, Ebola, Zika, Kuş ve Domuz Gribi salgınlarının, gelmekte olan […]

devamını oku »

I Bugün içinde bulunduğumuz pandemi koşulları içinde düşününce imkânsıza yakın görünse de 2019 yazında, Frankfurt’tan başlayıp Atina’da bitirmeyi planladığım ve yaklaşık elli gün sürecek bir yolculuğa çıkmıştım. Schengen bölgesinden çıkınca değişen uygulamalarla, sınır kapılarındaki beklemelerle uğraşa uğraşa soluğu Saraybosna’da aldığımda aklımda iki şey vardı: İlki, o dönem Atina’dan İzmir’e direk sefer yapan feribot şirketine ne […]

devamını oku »

I Ayfer Tunç, yayımlanan kitaplarında değişiklik yapmayı seven yazarlardan.1989 yılından beri, Saklı, Evvelotel, Aziz Bey Hadisesi, Taş-Kâğıt-Makas, Suzan Defter ve Kırmızı Azap; 2014’e kadar çeşitli birleştirmelerden ve ayrıştırmalardan nasibini alan kitaplardı. Ayfer Tunç’un neredeyse baştan yazdığını söylediği kitabı ise 1992 tarihli ilk romanı Kapak Kızı’dır. Can Kozanoğlu ve Mirgün Cabas’ın hazırlayıp sundukları podcast serisi İlk […]

devamını oku »

I 1990’lı yılların ikinci yarısında dünyayı daha yaşanır bir yer kılmaya çalışan bir grup üniversiteli öğrenci olarak toplantı yapıyorduk. Olanca ciddiyetimizle, kantin boykotunu, türban yasaklarına göstermemiz gereken tepkinin ne olması gerektiğini ve buna benzer konuları tartışırken sık sık “Ahmet yoldaşın bu görüşüne katılmıyorum.”, “Ayşe yoldaş bu konuda haklı olabilir ama konjonktür buna müsait değil.” tarzı […]

devamını oku »

I Jaguar Yayınlarının ütopya, distopya ve bilimkurgu türündeki kitaplarını topladığı Prospero Kitaplığı 2018’in son aylarında bizimle buluşmaya başlamıştı. Soğuk Deri (Albert Sánchez Piñol) ve Acil Gerçekdışılıkta Maceralar (Max Blecher) seri içinde yayımlanan ilk iki kitaptı. İlerleyen zaman içinde, Cam Arılar (Ernst Jünger) ve Benim İki Dünyam (Sergio Chejfec) okurlarla buluştu. Bu dört kitaba genel bir […]

devamını oku »

I Nazi Almanya’sı ve İkinci Dünya Savaşı; üzerine sayısız makale, kitap yazılan, filmlere belgesellere konu olan bitmek bilmez bir derya. Versailles Antlaşması ile gururu kırılan bir halkın korkunç bir ekonomik krizin de etkisiyle yaşadığı savruluşunun ardından iktidara gelen Hitler’in, önce Almanya içinde sonra Avrupa’da ve nihayet neredeyse tüm dünyada yaşanmasına neden olduğu korkunçluklara dair öğrendiğim […]

devamını oku »

I 1999 depremini yaşayanlar hatırlayacaktır. Deprem bölgesinde olsun, olmasın hemen herkes yaşananları anlayabilmek adına televizyonlara kilitlenmiş ve büyük bir dikkatle dönemin Rasathane Müdürü, Jeofizik Mühendisi Ahmet Mete Işıkara’ya kulak verir olmuştu. Fay, kırık, büyüklük, şiddet, Kuzey Anadolu Fay Hattı gibi onlarca yeni kavramı o günlerde duymuş, anlamaya çalışmış ve gelecekte neler olabileceği üstüne kafa yormuştuk. […]

devamını oku »

I 1957 Honduras doğumlu Horacio Castellanos Moya, 1960 yılında babasının ülkesi olan El Salvador’da yaşamaya başlar ve orada büyür. 1979 yılında üniversite eğitimi için Toronto’ya gider. Yaşamının devamını Kosta Rika ve Meksika’da sürdürür. Bu süreç 1991’e kadar devam eder. 1991’de El Salvador’a dönen Moya, yaşamını çeşitli dergilerde çalışarak ve yazarak sürdürür. Moya, 31 Aralık 1995 […]

devamını oku »

I 28 Eylül 2016’da Nature dergisinde yayımlanan bir araştırma, memelilerin ortalama yüzde 0,3’ünün tür içi şiddet nedeniyle öldüğünü ortaya koyuyor. Alanı biraz daha daraltıp primatlara indirgediğimizdeyse bu oran yaklaşık olarak yüzde 2’ye yükseliyor. Alanı biraz daha daraltıp, insana baktığımızdaysa dönemsel dalgalanmanın oldukça yüksek olduğu sonucuna ulaşabiliyoruz. Örneğin, ortaçağda insanın insana uyguladığı şiddet nedeniyle ölenlerin oranı […]

devamını oku »

I Onur Ünlü, başta sinema olmak üzere elini attığı her alanda farkını ortaya koyabilen sanatçılardan. 2000’li yılların başında Ah Muhsin Ünlü adıyla, şiirlerini kendi olanaklarıyla kitaplaştırdığında, kitap elden ele dolaşmış ve kendi çapında bir okur kitlesi edinmişti. Gidiyorum Bu, adını taşıyan kitap kısa süre içinde kült statüsüne erişti, ikinci baskısı Sel Yayıncılık tarafından yapıldı ve […]

devamını oku »

Ç o k   O k u n a n l a r