Bazı yazarlar ne şanslı: 19.yüzyıl Rus edebiyatı ve Dostoyevski’nin kuşağından bahsediyorum. Yaşadığınız dönemde kitap eleştirmenleriniz Herzen ve Belinski. Romancı rakipleriniz Tolstoy, Turgenyev, Gonçarov, Çernişevski ve diğerleri… Bana göre Dünya edebiyatında tüm zamanların en zevkli, heyecanlı ama bir o kadar da üretken kuşağı bu kuşaktır. 30 yıldır bıkmadan okuyorum bu yazarları, muhtemelen ömrümün sonuna kadar da … Read more
İlk Rus devrimcileri olarak bilinen Dekabristler, 1825 Aralık ayında Çarlığa karşı meydan okumaya cüret etmiş ilk devrimcilerdi. Ayaklanmacılar 14 Aralık gecesi toplandılar ve eylem planlarını hazırladılar. Planın şu maddelerden oluştuğu yazılıyor. -Prens Trubetskoy’u, geçici devrimci hükümetin “diktatör”ü olarak atamak. -Kışlık Saray ve Petropavlosk Kalesi’ni ele geçirmek. -Yeni rejimin anayasal monarşi mi yoksa cumhuriyet mi olacağına, … Read more
Aytekin Yılmaz’ın yeni kitabı Altı Çizilecek Kitap, Vadi Yayınları tarafından yayımlanacak. Tanıtım bülteninden: “Okura, “Her sayfasını mı çizdin?” diye sorduğumda, “Evet.” demişti. O gün çok gururlandım, “hah işte” demiştim. Kitap dediğin altı çizilecek!” Aytekin Yılmaz’ın 30 yıllık birikimini kağıda döktüğü elinizdeki kitap, yazarın hapishane yıllarından günümüze değin yaptığı Dünya Edebiyatı Kütüphanesine dair okumalarının, yazdığı yazıların, … Read more
İlk Türk roman klasiklerine ilişkin söyleyeceğim şey, roman yazarlarının büyük ölçüde Fransız edebiyatından etkilenmiş olmalarıdır. 19.yüzyılda Osmanlı’daki siyasi gelişmelerin bu konuda önemli etkisi olduğunu söyleyebiliriz. Dönemin Osmanlısında (1850 – 1890 yılları) Fransız dilinin etkin ve yaygın olmasının önemli katkısı olmuştur bu sürece. Mesela ilk Türk romancıları neden Rus Edebiyatı’ndan etkilenmemişlerdir? Dönemin yazarları Puşkin ve Gogol’dan … Read more
Evet, yanlış okumadınız: Puşkin ile Gogol’ün torunları evlendi! Rus klasikleri okumuş insanlar 19.yüzyılda sadece Rusya’da değil, dünya edebiyatında iz bırakmış yazarların torunları şimdi ne yapıyordur? Mesela Gogol, kendi kuşağından Rus edebiyatının mimarı Puşkin’e hayrandı. Biz yine de Gogol’un hakkını da teslim edelim. 19.yüzyıl Rus edebiyatının yeni yüzü Puşkin ise eski yüzü Gogol’dur. Puşkin roman ve … Read more
Dostoyevski’ye 1849 da hapis cezası verildikten sonra, Sibirya’daki Omsk kalesine sürüldü. Dört yıl bu kalede mahpus kaldı. Ailesinden kimseler ziyaretine gidemediği gibi, kardeşi Mihail, Çar polisinin korkusundan mektup bile yazamadı. Edebiyat tarihçilerinin yazdıklarından ve Dostoyevski’nin anılarından öğrendiğimiz gerçek: Çar rejimi Dostoyevski’yi dört yıllığına diri diri Omsk kalesine adeta gömmüştür. Bu dört yılda İncil’in dışında tek … Read more
Okuduğum romanlar arasından en etkili favori roman giriş cümlelerinden biri, Dostoyevski’nin “Yeraltından Notlar” romanının giriş cümlesidir. Cümle aynen şöyle: “Ben hasta bir adamım… Gösterişsiz, içi hınçla dolu bir adamım ben.” İlk okuduğumda bir yazar kendi özgünlüğünü bir cümlede ancak bu kadar iyi anlatır dedim. Bu romandaki giriş cümlesi aslında Dostoyevski’nin bütün hayatının özeti gibidir. Hayatı … Read more
İslam klasikleri üzerine yaptığım okumalardan bir liste yaptım, şark İslam klasikleri arasında okunması gereken 10 kitaplık listem şöyle: 1.Şehname – Firdevsi 2.Bostan ve Gülistan – Şadi Şirazi 3.Baharistan – Molla Cami 4.Gülşen-i Raz – Şebüsteri 5.Mesnevi – Mevlana 6.Mantık Al Tayr – Feridüddin Attar 7.Mukaddime – İbni Haldun 8.Seyehatname – Evliya Çelebi 9.Mem’u Zin – … Read more
Aslında “Aforizmalar” başlığıyla yazın dünyasında bir edebiyat türü yoktur. Yazar ve şairlerin (hatta buna felsefecileri de katabiliriz) kitaplarındaki alıntılardan derlenerek hazırlanıyor. Ama bu demek değildir ki, aforizma tarzı yazanlar yoktur. Bazı yazarların yazma biçimi genelde kısa metin ve cümlelerden oluşuyor. Buna eski dönemlerden Marcus Aurelius’u, yakın dönemden ise E. M. Cioran’ı örnek verebiliriz. Okumalarım arasında … Read more
İtiraflar tek başlık altında anabileceğimiz bir yazı türü değil. Marcus Aurelıus Deneme, Tolstoy Anı, Oscar Wilde Mektup, Charles Baudelaıre Şiir, Jaume Cabre roman tarzında itiraflarını yazmışlardır. Charles Baudelaıre 1861’de Annesine yazdığı bir mektupta “Apaçık Yüreğim” kitabı için şöyle yazar, “Bu yapıtım hele bir bitsin, Jean J. Rousseau’nun itirafları onun yanında hiç kalır.” (Apaçık Yüreğim – Çev: Said … Read more
Bu seçki Dünya edebiyatında 19. yüzyıl ve sonrası şairler baz alınarak yapılmıştır. 1.Lord Bryon 2.Aleksandr Puşkin 3.Mihail Lermontov 4.Charles Baudelaire 5.T.S. Eliot 6.Azra Pound 7.Rainer Maria Rilke 8.Vladimir Mayakovski 9.Sylvia Plath 10.Nazım Hikmet edebiyathaber.net (23 Ocak 2024)
Tolstoy – Turgenyev – Dostoyevski bugün yaşasaydılar internet kullanırlar mıydı? Evet, üçü de sosyal medya kullanırdı ve burada polemik yaparlardı. Bazen yaptıkları tartışma kızışır, Tolstoy günün sonunda Turgenyev’le kavga ederdi. Dostoyevski’yi de gizliden gizliye takip eder, acaba bugün sayfasında neler yazacak? diye merak ederdi. Bunun böyle olabileceğini nereden bilebiliriz? Yaşam hikayelerinden ve yaptıkları edebi polemiklerinden. … Read more
Haber, duyuru, fotoğraf, video, söyleşi, kitap tanıtım yazılarını ve basın bültenlerini bize gönderebilirsiniz: [email protected]
