Masthead header

Aysun Kara Sezer, Joseph Conrad’ın “Altı Öykü” adlı kitabı üzerine yazdı

FavoriteLoadingOkuma listeme ekle

Joseph Conrad 1857 yılında Polonyalı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İngilizce anadili olmamasına karşın İngiliz dilinin en önemli yazarları arasında yer alır. Ülkemizde ‘Karanlığın Yüreği’ başta olmak üzere daha çok romanlarıyla tanınmıştır. ‘Altı Öykü’ adıyla İletişim Yayınları tarafından yayımlanan kitap Conrad’ın değişik zamanlarda yazdığı, birbirinden bağımsız öykülerinden oluşmaktadır.

Conrad, uzun yıllar denizde yaşamış, gemilerde çalışmıştır. Kendi yaşantısıyla da yazdıklarına uzak değildir. Canlı, gerçekçi, sinematografik sayılabilecek öykülerinde gerçek hayattan kesitler vardır. Kitabın başında “yazarın notu” adlı bölümde öyküleri ile ilgili bilgi verirken birçoğunun gerçek yaşantıya dayandığını ama okurun öykülerin tümünün kendi başından geçtiğini düşünmesini istemediğinden söz eder. Okuruna, kurmacanın en önemli kuralını belki de olmazsa olmazını anımsatır:  Gerçek ile düşsel olanın sınırlarının aslında birbirinin içinde yitip gittiğinin altını çizer. Conrad’ın romanlarında olduğu gibi öykülerinde de çoğunlukla bir anlatıcı vardır. Öykülerin konuları doğa, değişik coğrafyalar, savaş, askerlik, politik gerilim olmasına rağmen Conrad, insanın karanlıkta kalmış yönlerine de ışık tutar. Gerçek ile gerçeküstünü ustaca birleştirir.  Yapıtlarında, iyilik ve kötülük kavramlarını kurmacadan ödün vermeksizin daha çok bir filozofa yakışacak derinlikte irdeler. Yine de yazdıklarına aforizma kokusu sinmez. Her şey hikâyenin gerektirdiği kadardır

Kitapta altı öykü vardır.  Gaspar Ruiz kurşuna dizilmeye mahkûm edilen bir asker kaçağının öyküsüdür.  Gaspar Ruiz, asker kaçağı, esir düşmüş bir asker, idam mahkumu, yumuşak huylu bir adam, bir hain, birlikte kurşuna dizileceği arkadaşlarına bir yudum su içirebilmek için olağanüstü beden gücünü kullanan bir dev, tutkulu bir aşıktır.  Öykü bütün bu yakıştırmaları taşıyabilecek zenginliktedir. Conrad bu öyküyü nasıl yazdığını anlatırken ilk ipucunu eski bir kitapta bulduğunu belirtir. Bu ipucunu, gençliğinde kendisine gönderilen bir mektupla birleştirmiştir. Belki de öyküyü özetleyebilecek en güzel cümle yazarın “Gaspar gözünü daldan budaktan sakınmayan biriydi. Unutmayın ki bir felaketten kendisine bir ruh çıkarmıştı,” anlatımıdır. Gaspar Ruiz, İspanya iç savaşı sırasında tesadüfen taraf olmuş biridir.  Hayatına mâl olacak gelişmeler ve yer aldığı tarafın kendi seçimi olmaması bana göre Conrad’ın diğer yapıtlarında da gördüğümüz savaşın kazananı olmadığı yolundaki antimilitarist görüşünün dışavurumudur.

Gaspar Ruiz, fiziksel üstünlükleri oldukça abartılı, iri yarı bir adamdır.  Kahramanın masalsı özellikleri öyküye gerçeküstü anlatım kazandırır. Ölümden kurtuluşunun betimlendiği sahnelerden birisi bana,  Gabriel Garcia Marquez’in  “Kırmızı Pazartesi” adlı romanını çağrıştırdı. Gaspar Ruiz’in çeşitli defalar ölümü yenerek hayatını sürdürmesi, Marquez’in roman kişisinin vurulduğu andan yere düşünceye kadar geçen sürenin anlatıldığı romanın akıldan silinemeyecek son bölümünü çağrıştırır. Conrad’ın kahramanı Gaspar Ruiz de kurşuna dizildikten, kılıçla boğazı kesildikten sonra olağanüstü bir çabayla kalkıp yürür.

Muhbir, kitaptaki kısa sayılabilecek öykülerdendir. Yazar kitabın başında Muhbir ve Anarşist adlı öykülerini nasıl yazdığını anlatmasının pek de gerekli olmadığını, ayırt etmesini bilen okurun onları nasıl yazdığını anlayabileceğini belirtir ki okuru giderek artan merak duygusu ile baş başa bırakır.

Hoyrat ise bana göre kitaptaki öyküler arasında en dikkat çekenlerden birisidir. Öykünün kahramanı,  gurur dolu, kötü huylu, baş belası, deli, nerdeyse her seferinde birini öldüren, diğer gemilere zarar veren hantal bir gemidir. Hoyrat’ı okurken Leyla Erbil’in unutulmaz ‘Vapur’ adlı öyküsünü anımsamamak mümkün değildir. Hoyrat da Leyla Erbil’in Vapur’u gibi çılgının tekidir. Geminin “beyin yapısındaki minicik bir hata” deliliğe neden olmuştur. Yine de anlatılmak istenen sadece kişilik atfedilen bir gemi değildir. Aynı zamanda sermaye sahiplerinin çalıştırdıkları işçilerin yaşantılarına zerre değer vermemesi, emeğin sömürülmesi de hikâyenin önemli bir yanıdır.

Bir anarşist adlı öyküde toplumda suç ve suçlunun yaratılması, kişinin içine düştüğü kısır döngüden kurtulamaması anlatılır. Uygun zaaflar oluşturularak gücü elinde tutan bir avuç azınlık tarafından baskı altında tutulan, köle haline getirilen insan bütün zamanların sorunudur. Yazar öykü kişisini “köle anarşist” olarak adlandırarak öyküyü iki sözcük ile özetler aslında.  “…dünyanın en amansız çelişkileri ve en öldürücü çatışmaları, hissedebilen ve ihtiras duyabilen her bireyin bağrında bulunur.” Cümlesi bana göre öykünün en önemli saptamasıdır.

Düello, kitabın en uzun öyküsüdür. İnsani zaafların, aile yapısının kişinin karakteri üzerine etkilerini düello üzerinden bir olay örgüsü ile anlatır. Okura, derinlerde kalmış gün yüzüne çıkmayan kimi duyguların davranışlarımıza nasıl yön verdiğini düşündürür. Askerlik ve savaşın anlamsızlığı çarpıcı bir şekilde sunulur. Conrad bu öyküsünü gazetedeki bir paragraflık haberden esinlenerek kurguladığını belirtir. Neredeyse saplantı haline getirilmiş bir düşünce, savaşmaktan başka bir şey bilmeyen iki askerin değer yargıları, ironik, çoğu zaman saçmalığa varacak bir anlatımla ifade edilir. İki eski askerin savaşın bitişi ile nerdeyse yaşamlarında yapacak bir şey bulamaması, hayatı artık bir tehdit olarak algılamadıkları zaman hayatın onlar için çekici olmaktan çıkması dikkate değer saptamalardır.

IL Conde son öyküdür. Conrad bu öyküyü İtalya da karşılaştığı “yaşlı bir beyefendinin” anlattıklarından yola çıkarak yazmıştır. Öykü kişisini  “Sevinç ve hüzünleri tabiatın seyriyle – evlilikler, doğumlar, ölümler – düzenlenen önceden belirlenmiş arkadaşlık, dostluk kurallarıyla yönetilen ve devlet tarafından korunan hoş bir hayat sürmüştü.”  Cümlesiyle tanımlar. Bu tanım okuru bir çırpıda içine gireceği hikâyenin gerçekliği ile karşılaştırır. Sıradan bir soyulma öyküsünün, öykü kişisinin içinde yaşadığı gerçeklik ve ruhsal durumunun etkisiyle hayatının merkezine oturan saplantılı bir korkuya dönüşmesini gerçekçi bir dille aktarır. Yazarın Güney İtalya’yı, Napoli şehrini mekân olarak seçmesiyse hem öyküdeki mafya motifine hem de kahramanın naifliğine uygundur ve öyküyü unutulmaz kılar.

J. Conrad’ın Altı Öykü adlı kitabını okuduktan sonra, uzun süredir klasik öyküden uzak kaldığım duygusuna kapıldım. Elbette bu duyguya kapılmamda Hasan Fehmi Nemli’nin özenli çevirisinin de önemli payı var. Çağdaş öykü kavramını sorgulayarak birtakım tanımlamaların içine hapsetmeye çalıştığımız modern zamanlarda, Conrad’ın öyküleri, okura yeniden klasik öykü okuma zevkini anımsatacaktır.

Yazan: Aysun Kara Sezer – edebiyathaber.net (22 Mart 2012)

Bunlar da ilginizi çekebilir:

  • moncler jacken - 03/12/2014 - 17:17

    Odd , this page shows up with a black color to it, what color is the primary color on your webpage?
    moncler jacken
    [url=http://www.sdsf.ch/listinfo.php?pid=21]moncler jacken[/url]cevaplakapat

  • Christian Louboutin Online Shop - 03/12/2014 - 17:27

    Personally, I’ve located that to get just about the most fascinating topics if this draws a parallel to.
    Christian Louboutin Online Shopcevaplakapat

  • moncler blau - 03/12/2014 - 23:46

    Wonderful post, I just bookmarked your site and Ill definitely be back in the future. -Diabetes Glucose Monitoring
    moncler blaucevaplakapat

  • moncler millais - 03/12/2014 - 23:46

    When I open up your RSS feed it looks like a ton of weird text, is the malfunction on my end?
    moncler millaiscevaplakapat

  • Anonymous - 03/12/2014 - 23:47

    There is little free thinking at all.
    cevaplakapat

  • moncler online shop sale - 03/12/2014 - 23:47

    Your site is very slow due to open
    moncler online shop salecevaplakapat

  • moncler mantel damen - 03/12/2014 - 23:47

    defuse squeegee chico develop cuento tubb gotell tien rocky
    moncler mantel damencevaplakapat

  • moncler jacke braun - 03/12/2014 - 23:48

    some genuinely choice content on this internet website , saved to my bookmarks .
    moncler jacke brauncevaplakapat

  • moncler daunenweste damen - 03/12/2014 - 23:48

    Thank you for that wise critique. Me & my neighbour were preparing to do some research about that. We obtained a very good book on that matter from our local library and most books where not as influensive as your details. Im very glad to see this kind of info which I was searching for a lengthy time.
    moncler daunenweste damencevaplakapat

  • mantel moncler - 03/12/2014 - 23:48

    I went over this website and I believe you might have a lot of fantastic details, saved to favorites (:.
    mantel monclercevaplakapat

  • moncler mode - 03/12/2014 - 23:49

    How is it that just anyone can create a blog and get as popular as this? Its not like youve said something incredibly impressive more like youve painted a quite picture around an issue that you know nothing about! I dont want to sound mean, right here. But do you actually think that you can get away with adding some pretty pictures and not really say anything?
    moncler modecevaplakapat

  • daunenjacke damen moncler - 03/12/2014 - 23:49

    Simply wish to say your article is as astonishing. The clarity for your submit is just great and i can suppose you’re knowledgeable in this subject. Well along with your permission let me to snatch your feed to stay up to date with impending post. Thank you a million and please keep up the rewarding work.
    daunenjacke damen monclercevaplakapat

  • moncler jacken sale - 03/12/2014 - 23:49

    Great post, where can I find out more about this?
    moncler jacken salecevaplakapat

  • moncler second hand - 03/12/2014 - 23:50

    I always was interested in this topic and stock still am, regards for putting up.
    moncler second handcevaplakapat

  • moncler online shop outlet - 03/12/2014 - 23:50

    Checking out the their web site genuinely does receptive the most up-to-date hold in Federal drug administration round the nutritional also with nutritious supplements. It’s proper knowing the five most suitable usual supplements which can help appearing your presence. Health
    moncler online shop outletcevaplakapat

  • moncler daunenjacke - 03/12/2014 - 23:50

    Quit smoking benefitscevaplakapat

  • moncler pelz - 03/12/2014 - 23:50

    surely like your web site but you’ve to take a appear at the spelling on quite a few of your posts. Several of them are rife with spelling problems and I in locating it very bothersome to inform the reality then again I will surely come again again.
    moncler pelzcevaplakapat

  • Anonymous - 03/12/2014 - 23:51

    Youre so right. Im there with you. Your blog is definitely worth a read if anybody comes throughout it. Im lucky I did because now Ive received a whole new view of this. I didnt realise that this issue was so important and so universal. You surely put it in perspective for me.
    cevaplakapat

  • moncler frauen - 03/12/2014 - 23:51

    A interesting post there mate . Thank you for the post !
    moncler frauencevaplakapat

  • original moncler online shop - 03/12/2014 - 23:51

    I like this web site so much, saved to favorites .
    original moncler online shopcevaplakapat

  • moncler jacke online - 03/12/2014 - 23:51

    I am so grateful for this post and thanks such a whole lot for sharing it with us.
    moncler jacke onlinecevaplakapat

  • moncler jacken online shop - 03/12/2014 - 23:52

    Spot lets start work on this write-up, I truly believe this fabulous web site needs a great deal more consideration. Icevaplakapat

  • moncler billig kaufen - 03/12/2014 - 23:52

    How is it that just anyone can create a blog and get as popular as this? Its not like youve said something incredibly impressive more like youve painted a quite picture around an issue that you know nothing about! I dont want to sound mean, right here. But do you actually think that you can get away with adding some pretty pictures and not really say anything?
    moncler billig kaufencevaplakapat

  • moncler jacken preis - 03/12/2014 - 23:52

    This article really made me think deeply, thats a rarity for me LOL.
    moncler jacken preiscevaplakapat

  • moncler unger - 03/12/2014 - 23:53

    I ran across search engines and find this blog that fulfill my needs. There is a thing I do not agree but It doesnt matter since I think it does not hurt the whole content.
    moncler ungercevaplakapat

  • moncler germany - 03/12/2014 - 23:53

    Excellent ideas throughout this post, personally Im gonna have to bookmark this and come back to it. Do you have any feedback on your most recent post though?
    moncler germanycevaplakapat

  • moncler man - 03/12/2014 - 23:53

    so much superb info on here, : D.
    moncler mancevaplakapat

  • moncler weste outlet - 03/12/2014 - 23:54

    bujtor tong mummer kieu hardbeat sabouret elimar weedy Toshi
    moncler weste outletcevaplakapat

  • moncler weste braun - 03/12/2014 - 23:54

    Interesting, I wonder what the statistics are on your first point there
    moncler weste brauncevaplakapat

  • moncler stuttgart - 03/12/2014 - 23:54

    Intimately, the post is in reality the greatest on this worthy subject. I suit in with your conclusions and also can thirstily look forward to your forthcoming updates. Saying thanks can not just be sufficient, for the awesome lucidity inside your writing. I will perfect away grab your rss feed to stay privy of any updates. Authentic work and much success inside your business endeavors!
    moncler stuttgartcevaplakapat

  • moncler m?dchen - 03/12/2014 - 23:55

    I am glad to be a visitor of this arrant site, appreciate it for this rare information!
    moncler m?dchencevaplakapat

  • moncler taschen - 03/12/2014 - 23:55

    I had this page bookmarked a while before but my PC crashed. I have since gotten a new one and it took me a while to find this! I also in fact like the template though.
    moncler taschencevaplakapat

  • moncler trenchcoat - 03/12/2014 - 23:55

    I like the first point you made there, but I am not sure I could pratcially apply that in a contructive way.
    moncler trenchcoatcevaplakapat

  • marke moncler - 03/12/2014 - 23:56

    Good info, a lot of thanks to the author. It is incomprehensible to me now, but in common, the usefulness and significance is overwhelming. Thanks once again and excellent luck!
    marke monclercevaplakapat

  • moncler daunen - 03/12/2014 - 23:56

    It’s laborious to search out educated people on this subject, but you sound like you already know what you’re speaking about! Thanks
    moncler daunencevaplakapat

  • Anonymous - 03/12/2014 - 23:57

    Looking through your site offers me the chance to realize precisely why I like reading things with so much information. Its nice to know that there are still great authors out there that can put wit into knowledgable information. Thanks for your contributions and desire to discuss your thoughts with us.
    cevaplakapat

  • moncler gr??entabelle - 03/12/2014 - 23:57

    Rattling nice pattern and wonderful content, absolutely nothing else we require :D.
    moncler gr??entabellecevaplakapat

  • Anonymous - 03/12/2014 - 23:57

    Thanks for posting this post. I’m undeniably frustrated with struggling to search out relevant and brilliant commentary on this subject. Everybody now goes to the very far extremes to either drive home their viewpoint that either: everyone else in the planet is wrong, or two that everyone but them does not really understand the situation. Many thank you for your succinct, applicable insight.
    cevaplakapat

  • moncler kleidung - 03/12/2014 - 23:58

    I expect its great that there are so many teachers out there with.
    moncler kleidungcevaplakapat

  • moncler weste rot - 03/12/2014 - 23:58

    Hmm is anyone else experiencing troubles with the images on this blog loading? Icevaplakapat

  • moncler weste rot herren - 03/12/2014 - 23:58

    This is actually valuable I hope everybody gets the point youre trying to make here. Im sure all of us readers appreciate your efforts as much as me!
    moncler weste rot herrencevaplakapat

  • moncler winterjacke - 03/12/2014 - 23:58

    VRy interesting to read it
    moncler winterjackecevaplakapat

  • moncler daunenmantel damen - 03/12/2014 - 23:59

    Sup! Just wanted to write good blog. Continue with the great job youre doing!
    moncler daunenmantel damencevaplakapat

  • moncler jacken m?nner - 03/12/2014 - 23:59

    Excellent read, I just passed this onto a colleague who was performing slightly research on that. And he actually bought me lunch as I discovered it for him smile So let me rephrase that: Thank you for lunch!
    moncler jacken m?nnercevaplakapat

  • moncler jacken kaufen - 03/12/2014 - 23:59

    hich creates it an thoughtful publish on your subject. In my opinion, you’ve presented the topic in a quite thorough yet concise manner, that is genuinely useful when someone wants to get the facts without spending too a lot time searching the online world and sifting out the noise to discover the answers to their questions. I usually get so frustrated with so plentiful in the final results inside the major SE’s due to the fact they normally seem to mostly be filled with filler content that often isn’t extremely sensible. If you don’t mind I’m going to add this post and your web page to my delicious favorites so I can share it with my family. I appear forward to coming back to check out your future posts as well.
    moncler jacken kaufencevaplakapat

  • moncler skijacke damen - 03/12/2014 - 23:59

    If you might e-mail me with a couple of strategies on just the way you made your blog look this excellent, Id be grateful.
    moncler skijacke damencevaplakapat

  • moncler m?nner - 04/12/2014 - 00:00

    I really enjoy this theme youve got going on in your web site. What is the name of the template by the way? I was thinking of using this style for the website I am going to construct for my class project.
    moncler m?nnercevaplakapat

  • moncler auf rechnung - 04/12/2014 - 00:00

    Are all of these articles written yourself or did you hire a writer?
    moncler auf rechnungcevaplakapat

  • moncler stiefel - 04/12/2014 - 00:00

    I loved as considerably as you will obtain performed right here. The caricature is attractive, your authored material stylish. however, you command get got an impatience more than which you wish be turning inside the following. ill surely come further formerly once much more since precisely the comparable practically a lot frequently within case you protect this increase.
    moncler stiefelcevaplakapat

  • online shop moncler - 04/12/2014 - 00:01

    This really is such a awesome write-up. Icevaplakapat

  • moncler damen daunenjacke - 04/12/2014 - 00:01

    Dude, I must say that overall I am fairly taken with this web page. It is apparent that you know you subject matter and you are passionate about it.
    moncler damen daunenjackecevaplakapat

  • moncler schuhe - 04/12/2014 - 00:01

    Your home is valueble for me. Thanks!? This internet page is truly a walk-via for all with the details you necessary about this and didn know who to ask. Glimpse proper here, and you l certainly uncover it.
    moncler schuhecevaplakapat

  • Moncler Jassen Knokke - 04/12/2014 - 02:14

    After examine a couple of of the weblog posts on your internet site now, and I truly like your way of blogging. I bookmarked it to my bookmark internet site list and shall be checking again soon. Pls try my site online as well and let me know what you think.
    Moncler Jassen Knokkecevaplakapat

  • Heya just wanted to give you a brief heads up and let you know a couple of with the pictures aren’t loading properly. I’m not confident why but I think its a linking problem. I’ve tried it in two different web browsers and both show the same outcomes.
    moncler jas heren 2013 oscar predictionscevaplakapat

E-posta adresiniz yayınlanmaz ve paylaşılmaz. Gerekli alanlar yıldız ile gösterilmiştir *

*

*

Ç o k   O k u n a n l a r
O k u m a   L i s t e n i z